Πρώτο όργανο: Το μπουζούκι του κιθαρίστα

[Stergios_lutherie]

Βελτίωση

Πουλιούνται σε σετ στο ιμπέι κάτι μικρούτσικες κυλινδρικές "λίμες", ακριβώς για το φινίρισμα/ στρογγύλεμα των αυλακιών στα κόκκαλα των καβαλάρηδων https://www.befr.ebay.be/itm/14pc-Guitar-String-Instrument-Metal-Nut-Slot-Bridge-Flat-Saw-Rods-File-Set-Tool/253615372422?hash=item3b0ca77886:g:myQAAOSw~RFa7BuD. Αυτές οι "λίμες" όμως δεν έχουν κάποιου είδους λαβή και ποτέ δεν κατάφερα να τις χρησιμοποιήσω σωστά.

Φαντάστηκα λοιπόν μια βελτίωση πραγματοποιώντας μια ιδιοκατασκευή που μοιάζει (και λειτουργεί) σαν δοξάρι, προσφέρει τη λαβή που λείπει καθώς και καλό έλεγχο στην ευθυγράμμιση όπως το δουλεύεις. Έκανα 13 κομμάτια για όλο το σετάκι και ακόμη τέσσερα πρόσθετα –λίγο μεγαλύτερα σε μήκος- όπου έβαλα κομμάτια χορδής .011, .012, .013 και .014 για τις πολύ λεπτές διατομές που έλειπαν ώστε να γίνει η σειρά πλήρης.

Αυτά τα δοξαράκια μπορούν να στρογγυλοποιήσουν σε κάποιο βαθμό και να στρώσουν  τα "γωνιώδη" αυλάκια των χορδών. Αυτό το επιπλέον φινίρισμα φαντάζομαι ότι θα βοηθήσει ώστε να μην έχει ο ήχος αλλοιώσεις ή απώλειες αλλά και επίσης να κουρδίζονται με ακρίβεια οι χορδές ολισθαίνοντας μέσα στα αυλάκια ομαλά και με συνέχεια και όχι με μικρά άλματα. Ένα ιδανικό αυλάκι με μηδενική τριβή θα επέτρεπε (λέμε τώρα) να κουρδίσεις μια χορδή ακόμη και κατεβάζοντάς τη -αντί ανεβάζοντάς τη.

[Stergios_lutherie]

Στη διαδικασία κατασκευής των παραπάνω χρειάστηκε να μετατραπούν χιλιοστά σε ίντσες και το αντίστροφο οπότε χρησιμοποίησα τον πίνακα που παραθέτω παρακάτω. Ελπίζω να φανεί χρήσιμος και σε άλλους που όπως εγώ προτιμούν να ξοδεύουν το χρόνο τους με τα σκαρπέλα αντί κάνοντας πράξεις. 

[Stergios_lutherie]

Braking news!

Απασχολημένος με το σεταπ, εδώ και λίγες μέρες δεν είχα ελέγξει πώς πάει η καμπυλότητα του καπακιού. Σήμερα το πρωί (Παρασκευή) με μεγάλη μου χαρά παρατήρησα ότι η συμπιεσμένη καμπυλότητα του καπακιού επανήλθε λίγο ακόμη! Η διαφορά δεν διακρίνεται εύκολα αλλά είναι σαφής. Χαρμόσυνα νέα! Ίσως μπορέσει τελικά να κατεβεί ξανά ο χορδοκράτης στην αρχική του θέση αυξάνοντας και πάλι τη break angle δηλαδή τη δύναμη που ασκούν οι χορδές στο καπάκι μέσω του καβαλάρη.

Υ.Γ. Ξέχασα ν' αναφέρω ότι μίκρυνε ο καβαλάρης σε πιο λογικό μήκος. Ήταν 185 mm και τώρα είναι 152mm. Κομψότερος πια, εφαρμόζει πλέον πιο μεγάλη πίεση όπου πατάει αφού μειώθηκε το εμβαδόν έδρασης, δηλαδή είναι σε στενότερη επαφή με το καπάκι (με ό,τι θετικό προκύπτει για τη μετάδοση του ήχου) αλλά και παραμένει πλέον πολύ πιο σταθερά στη θέση του.

[Ιωσήφ Τορρένς]

1.  Ωραία , απλή και έξυπνη η βελτίωση στα λιμάκια .

2.  Οντως , χαρμόσυνα τα νέα και με τη συμπεριφορά στην καμπυλότητα του καπακιού

3.  Μου αρέσει ότι στο καπάκι παρατηρούμε τα γνωστά "όρθια" αλλά και πολλά "εγκάρσια"  νερά ! Για αυτή την ιδιότητα - φυσική αρετή - στο ξύλο του καπακιού ,  ο Steliosguitar ,  μου είχε μιλήσει με τα καλύτερα λόγια για την ταλάντωση και τον παραγόμενο ήχο ! 

     Ισως , λέω ίσως , αυτά τα "εγκάρσια νερά" στον κατά μήκος άξονα του οργάνου ,
     εκτός από τον ήχο να συνέβαλαν με τον τρόπο τους και στη συμπεριφορά του καπακιού .     

 [ Invalid Attachment ]    

[Silvestro]

πολυ ωραια!

μια αλλη σκεψη (σε αυτο που αναφερθηκες, για την περιμετρο του καπακιου να την κρατησεις στο ιδιο παχος...) ειναι αντι να κανεις αυτο, να "μεγαλωσεις" λιγουλακι ακομη ακομη την καμπυλοτητα του καπακιου στο επομενο.

στις κιθαρες (που δεν ειναι και καμια τεραστια η πιεση στο καπακι, αλλα εχει πολυ μεγαλυτερη επιφανεια που γινεται αυτο, φαντασου ενα μπαλκονι μεγαλο που θελει πιο πολυ υποστηριξη στο να μην πεσει απο ενα μικροτερο, κι ας εχουν το ιδιο βαρος πανω τους να αντεξουν- δεν ξερω αν ειναι καλο το παραδειγμα... ) η καμπυλοτητα ειναι αρκετη, οποτε μετα τον καβαλαρη παντα καθεται λιγο (δηλ αυτο που συμβαινει, ειναι φυσιολογικο, δεν ξερω για μπουζουκια αν μενει "βραχος" μετα τις χορδες, αλλα και εσενα τι σε νιαζει μιας και ειναι το "μπουζουκι του κιθαριστα",  οποτε ολα καλα) για την ακριβεια δεν καθεται, αλλα σηκωνεται απο πισω ο καβαλαρης (φουσκωνει το καπακι πολυ λιγο, γινεται ελαφρα μεγαλυτερη η καμπυλη) και βουλιαζει το μπροστινο μερος περισσοτερο (γινεται δηλ σχεδον ισιο-και αναλογα το καμαρωμα που εχει επιλεχθει, και την σκληροτητα του ξυλου- μπορει και να εχει αρνητικη καμπυλη)

[Silvestro]

επισης για τα "δοξαρια",

αυτα θα μπορουσαν να χρησιμοποιηθουν και στα κεφαλια κιθαρων; (η θα βρισκει το πισω μερος του δοξαριου στο κεφαλι, και να μην μπορεις να κανεις το τριψιμο στην γωνια που θελεις)
για κανε ενα τσεκαρισματακι σε καμια κιθαρα, περιμενουμε αναφορα, χαχαχα! 

[Stergios_lutherie]

- Ιωσήφ, τα αγάπησα και γώ αυτά τα λιμάκια-δοξάρια. Τα βλέπω να καταλαμβάνουν περίοπτη θέση στο εργαστήριο… Όσο για τα νερά του καπακιού, τα έχω γνωρίσει από τις ιντερνετικές κρουαζιέρες σαν medullary rays ή silk και είναι λένε πολύ επιθυμητά διότι εκτός των άλλων είναι μια ακόμη ένδειξη ότι το κόψιμο του ξύλου είναι ακτινικό. Μια «τέλεια» ακτινική κοπή τα αναδεικνύει λένε στο μάξιμουμ.

- Στέλιο, πράγματι η καμπυλότητα σηκώνει να μεγαλώσει κι άλλο, και για ενίσχυση της αντοχής του καπακιού όπως λες αλλά και διότι ο καβαλάρης μού προέκυψε περίπου 11 χιλιοστά ενώ τον είχα υπολογίσει να είναι πάνω από 12. Μαντεύω ότι προτιμάς το καπάκι λεπτότερο περιμετρικά. Η συμβουλή σου μπαίνει στο χωνευτήρι των παρατηρήσεων με υπογράμμιση… Επίσης η συμπεριφορά του καπακιού (που βούλιαξε-ξεβούλιαξε είναι σαν να ανασαίνει) είναι για μένα καινούργιο πράγμα και το εμπεδώνω με δέος.
Τα λιμάκια-δοξάρια τα δοκίμασα και σε nut κλασσικής κιθάρας (μια Aria δεκαετίας 80) και φαίνεται ότι δε βρίσκουν καθόλου στο κεφάλι και δουλεύουν μια χαρα.

[Popeye]

Συγχαρητήρια Στέργιο,μόνο και μόνο η αναλυτικότατη παρουσίαση που έκανες εδώ μέσα στο φόρουμ είναι άκρως ενθαριντική ακόμα και σε αυτούς που γνωρίζουν αρκετά έτσι ώστε να λάβουν πληροφορίες χρήσιμες,μακάρι όσοι φτιάχνουν όργανα να κάναν τέτοια παρουσίαση όπως εσύ.
Αναμένουμε να κελαηδήσει,και πάλι 1445 μπράβο και βάλε.

[ΖΑΡΚΑΔΑΣ ΚΩΣΤΑΣ]

θα ηθελα να γραψω πολλα.Μα παρα πολλα..................οπως για το εκπληκτικο χερι σου που φτιαχνει παπαδες.Και εχεις και καλο πενακι.Παραστατικοτατος, περιγραφικοτατος, γλαφυροτατος....................αλλα μου τα χαλασες με το καπακι.
Τοση δουλεια, τοση ωραια δουλεια με προσοχη στη λεπτομερεια, τοσος κοπος και 14 σελιδες πραμα.Και φτανεις στο καπακι ( το σημαντικοτερο μερος του οργανου) και ανοιγεις τα φτερα σου να πεταξεις.Ναι να πεταξεις .....εννοειται.Αλλα μονος σου απο τωρα?Αφου χρονια τωρα υπαρχει η συνταγη.Την οποια λιγο εως πολυ ολοι αυτη ακολουθουμε.Το να συμβει μια ζημια απο αστοχια υλικου το καταλαβαινω.Αλλα να γινει ζημια επειδη ...εγω θα ακολουθησω αλλον δρομο......δεν το καταλαβα ποτε.Κι επειτα θα πω και κατι ακομη.Φιλος καλος μαστορας εβαζε στα μπουζουκια του ενα (1) και μοναδικο καμαρι.Γιατι ρε του ελεγα? θΑ ΑΚΟΥΓΕΤΕ ΑΛΛΙΩΣ ...ελεγε.Μα και βεβαια ακουγοταν αλλιως.Σαν σαζι ενα πραμα σαν τζουδαρομπουζουκο .Αφου τα αυτια μας εχουν συνηθισει να ακουνε 3 καμαρια πως θα το κανουμε?Δεν γινεται να κανουμε το μπουζουκι πιανο, και την κιθαρα μαντολινο.
Μην επαναπαυεσαι λοιπον με το καπακι φιλε Στελιο.Καπακι που σε 3-5 μερες εχει τετοιες μεταβολες, δεν θα παει μπροστα και σκατα στο στομα μου.
Εχω ξαναπει οτι τα οργανα θα πρεπει να πληρουν 3 πραγματακια.Ηχο.................αισθητικη..............και αντοχη στο χρονο!!!!
Νομιζω και σκατα να φαω ξανα οτι το τελευταιο το χασαμε.Θα το δεις στην πορεια.Κι οχι σε συνθηκες εργαστηριου.Συμπεριφερσου στο οργανο κανονικα, παρτο εξω σε γλεντια, μετακινησε το σε παρεες, παιξτο σαν να μην τρεχει τιποτα, και υπομονη.Θα δειξει τι θα κανει.
Δε στα λεω με πονηρια ουτε κακοπροερετα.Ολα τα παιδια εδω μεσα με γνωριζουν και καταλαβαινουν οτι στα λεω με αγαπη αλλα και σεβασμο για την ωραια δουλεια σου.Και ολοι περιμενουμε και ηχο.......................

[Γιάννης Καραβασίλης]

Φίλε Στέργιο. Είναι μεγάλη η χαρά του να δημιουργείς κάτι από το μηδέν, από την αρχή, κάτι δικό σου που έχει την πινελιά σου πάνω του το χαρακτήρα σου τη σφραγίδα σου . Το ένιωσα κι εγώ κι όλοι μας φαντάζομαι στο πρώτο και στο δεύτερο ....και σε όλα τα όργανα που έχουμε φτιάξει η προσπαθούμε ακόμη να φτιάξουμε . Κι όπως μπαίνει μέσα μας αυτό το μικρόβιο, όχι μόνο εγκαθίσταται και βγάζει ρίζες αλλά σε κάνει να θέλεις να πας κι ένα βήμα πιο πέρα...πιο μέσα...πιο βαθειά...Γιατί διαβάζεις, ψάχνεις, ακούς για όργανα μύθους στην ιστορία της οργανοποιίας και θέλεις να μπεις εκεί μέσα και όχι μόνο να τα κατακτήσεις αλλά και να συμμετέχεις στην ιστορία και την εξέλιξη. Αυτό είναι ο άνθρωπος τελικά και γι αυτό προχωρά. Βλέποντας σε να φτιάχνεις το μπουζούκι σου ζήλεψα κάποια πράγματα δεν στο κρύβω. Ζήλεψα την υπομονή σου πρώτα απ΄όλα..!!! Το θεωρώ χάρισμα αυτό. Ζήλεψα την ευρηματικότητα...την ικανότητα να δημιουργείς εργαλεία που θα σου δώσουν λύσεις. Ζήλεψα το εργαστήριο σου , το χώρο που μπορείς να αφήσεις μέσα το πνεύμα σου και να δημιουργούν τα χέρια σου. Βλέποντας το αποτέλεσμα της δουλειά σου χάρηκα ειλικρινά που κατάφερες να δεις το "παιδί " σου έτοιμο τελειωμένο όπως το είχες φανταστεί μόνο εσύ, να στέκεται δίπλα σου και να το καμαρώνεις. Και είμαι σίγουρος ότι και ο ήχος που θα βγάλει θα είναι όμορφος στα αυτιά σου και πολλών άλλων που θα το ακούσουν. Κάποια πράγματα είναι υποκειμενικά τελείως. Μετά το θέμα με το καπάκι και τις προσαρμογές που αναγκάστηκες να κάνεις σκέφτηκα το ίδιο ακριβώς που σου ανέφερε πιο πάνω ο Κώστας. Αν σε λίγες μόνο μέρες είδες το καπάκι να συμπεριφέρεται έτσι ....τι θα γίνει μετά από ένα χρόνο ;;; μετά από μεταβολές θερμοκρασίας ;;; υγρασίας ;;; Κοντή γιορτή θα μου πεις....εδώ θα είμαστε και θα το δούμε. Κι εκεί έρχεται το ...αν τελικά είχε ακολουθήσει την άλλη συνταγή ο Στέργιος και είχε φτιάξει το καπάκι με τον κλασικό μεν τρόπο αλλά πάλι με τη δική του πινελιά πάνω στον ήχο ;;; στα καμάρια του ;;; στο καπάκι του ;;; Εσύ μπορεί να έχεις άλλα ερωτήματα βέβαια γιατί στα χέρια σου ήταν τόσο καιρό το όργανο. Εγώ όμως που το έβλεπα και το διάβαζα λέω ότι τώρα δεν θα ανέβαζες ψηλότερα τη χορδιέρα και να μη σου πω ότι θα έτρωγες και περισσότερο το καπάκι γύρω γύρω αντί να σκέφτεσαι στο επόμενο να το αφήσεις πιο χοντρό. Θα τολμήσω να σου πω ότι για να κατανοήσεις την λειτουργία και το δέσιμο όλων των παραμέτρων που παίζουν ρόλο στον ήχο ενός καπακιού θα πρέπει να αλλάζεις κάθε φορά σε κάθε κατασκευή μία παράμετρο και όχι πολλές μαζί έτσι ώστε να υπάρχει μέτρο σύγκρισης και περισσότερη ασφάλεια ότι το συμπέρασμα που θα βγει αγγίζει την πραγματικότητα...και πάλι σίγουρος δε θα μπορείς να είσαι.  Δεν είναι συμβουλή αυτό σε καμία περίπτωση φίλε Στέργιο, μην παρεξηγηθώ. Είναι απλά η άποψη μου. Εσύ έκανες πολλές αλλαγές από την πεπατημένη και μάλιστα όλες μαζί. Κι αφού έτσι γούσταρες στο κάτω κάτω καλά έκανες και τις έκανες !!!!
Εύχομαι να αντέξει η μπουζουκάρα σου και να κελαηδάει για πολλά χρόνια.
Υ.Γ   
Ειλικρινά πιστεύω ότι στεναχωρήθηκαν αρκετοί εδώ μέσα με την πρόσκαιρη αστοχία στο καπάκι που ανέφερες.

[ΖΑΡΚΑΔΑΣ ΚΩΣΤΑΣ]

Και είμαι σίγουρος ότι και ο ήχος που θα βγάλει θα είναι όμορφος στα αυτιά σου και πολλών άλλων που θα το ακούσουν. Κάποια πράγματα είναι υποκειμενικά τελείως

Ναι θα συμφωνησω.................αρκει να ακουγετε οπως το 90 τοις 100των μπουζουκιων.

Δεν είναι συμβουλή αυτό σε καμία περίπτωση φίλε Στέργιο, μην παρεξηγηθώ. Είναι απλά η άποψη μου. Εσύ έκανες πολλές αλλαγές από την πεπατημένη και μάλιστα όλες μαζί. Κι αφού έτσι γούσταρες στο κάτω κάτω καλά έκανες και τις έκανες !!!!

ναι οκ ρε συ Γιαννη αλλα εδω δεν μπηκε ο ανθρωπος για να μας δειξει τα εργαλεια του και τι μπορει να φτιαξει.Για τις συμβουλες μας μπηκε......... τι αλλο?

[Γιάννης Καραβασίλης]

Κώστα νομίζω ότι όλοι οι καλοπροαίρετοι το κάναμε το χρέος μας και είπαμε στον Στέργιο από πριν όλες τις ενστάσεις μας και ότι μπορούσε να τον βοηθήσει με βάση την εμπειρία του ο καθένας . Κι εσύ με τη στατικότητα και τη διάρκεια στο χρόνο που θα έχει αυτό το καπάκι νομίζω προφητικός είσαι γιατί είναι ολοφάνερο όταν έχεις φτιάξει τόσα όργανα ότι  βλέπεις απ την πρώτη στιγμή που πονάει και τι πονάει. Κι αν τολμήσω κι εγώ με τη σειρά μου θα σου πω ότι σιγά σιγά αυτό το όργανο θα γίνει τόσο "βουβό" που θα του αλλάξει καπάκι ο Στέργιος σύντομα.( σκατά και στο δικό μου στόμα....) Και νομίζω ότι κι ο ίδιος όταν γράφει : Πρέπει να παραδεχτώ ότι οι τολμηρές επιλογές μου στο καπάκι οφείλονται μάλλον στην οργανοποιητική μου "εφηβεία" όπου προτίμησα να παίξω και να κάνω τα δικά μου λάθη αντί ν' ακούσω τις συμβουλές των εμπειρότερων ....έχει καταλάβει τι περίπου έχει συμβεί.
Απλά εμάς μάλλον μας πόνεσε αρκετά αυτό που είδαμε χωρίς να το έχουμε ακούσει ακόμα και γι αυτό τον "βαράμε "τώρα...
Αλλά είμαι σίγουρος ότι ο "κιθαρίστας" ακούει και θα μας κάνει δώρο στο μέλλον ένα υπέροχο τρίχορδο...!!!!
Γιατί μπορεί ο παλιός να είναι αλλιώς ρε ΖΑΡΚΑΔΑ..... , αλλά κι ο νέος είναι ΩΡΑΙΟΣ.... !!!

[ΖΑΡΚΑΔΑΣ ΚΩΣΤΑΣ]

δεν βαραμε κανεναν αλλα ξερεις τι λεμε στο χωριο μου? Μαζεψες ενα καρδαρι γαλα , και στο τελος του εδωσες μια κλωτσια και χυθηκε.Κι ενας μπαρμπας μου λεει ενα καλο Πειραιωτικο αλλα βαριεμαι να γραφω.Αυτο λεμε κι εδω.Ποιος βαρεσε?

[Γιάννης Καραβασίλης]

Όχι μωρέ δεν τον "βαράμε" ίσα ίσα πιστεύω να καταλάβει ότι με αγάπη λέμε ότι λέμε. Γιατί ο Στέργιος έριξε πολύ δουλειά...Άντε με το καλό να το ακούσουμε.

[Λάμπρος Σταυρίδης]

Φίλοι καλημέρα σας ,
Ἀπ' ὅλη τήν κατασκευή τοῦ φίλου μας Στέργιου , σέ μένα μιά φράση μέσα μου κυριαρχεῖ , σάν ἐντύπωση : "  ἔχει ἀνεβάσει κατά πολύ τό ἐπίπεδο τῶν κατασκευῶν , θά τολμοῦσα νά πῶ σ' ἐπιστημονικό ".
Ἔχει εὑρηματικότητα , ὑπομονή , σχολαστικότητα , ὑψηλή αἰσθητική , ἀλλά πάνω ἀπ' ὅλα τόλμη νά κάνη ἄλματα , παρ' ὅλο πού ὁ φίλος Γιάννης Καραβασίλης πολύ σωστά λέει πώς πρέπει ν' ἁλλάζουμε μιά παράμετρο τή φορά .
Εἶναι παρατηρημένο στήν ἱστορία πώς , πολύ μεγάλες , ὅπως ἀργότερα ἀποδείχτηκε , φυσιογνωμίες , τό ἴδιο ἔκαναν κι ἄς κατηγορήθηκαν ἀπό τούς συγχρόνους τους ( ὄχι βέβαια πώς κάποιος ἀπό ἐμᾶς ἔκανε τό ἴδιο μέ τόν Στέργιο ) , ἀλλά οἱ πέρα ἀπό τήν ἐποχή τους ἐπινοήσεις ἤ ἐφευρέσεις τους , ἄνοιξαν νέους ὀρίζοντες στήν ἀνθρωπότητα . Ἴσως ὁ τρόπος κατασκευῆς τοῦ καπακιοῦ , σύμφωνα μέ τήν πρόβλεψη βάσει τῆς ἐμπειρίας τῶν φίλων Κώστα καί Γιάννη νά εἶναι λανθασμένος , ἀλλά σέ ἄλλη κατασκευή του , καί σέ ἄλλο σημεῖο τοῦ ὀργάνου νά " τολμήση " κάτι καινοτόμο , πού , ἐνῶ ὡς τότε δέν συνηθιζόταν , θ' ἀνοίξη νέες προοπτικές , πού ὡς τότε δέν γνωρίζαμε !!!

Τελικά , ὅλοι οἱ τύποι ἀνθρώπων χρειάζονται σ' ἕνα σύνολο : καί οἱ άκολουθοῦντες τήν πεπατημένη μέ ἀποδεδειγμένη καί πολύτιμη σάν χρυσάφι ἐμπειρία ἀλλά καί ἀνοιχτό μυαλό , ὅπως ὅλοι ἔχουμε ἐδῶ μέσα , νά δέχονται τίς " ἐπαναστατικές " ἰδέες κάποιων κάπως πιό " τολμηρῶν " καί " ὀργανοποιητικά ἐφήβων " , ὅταν αὐτές χρησιμοποιοῦνται γιά τήν βελτίωση τῆς τέχνης πού ὅλοι ὑπηρετοῦμε .   

Ἐξ ἄλλου οἱ ἐφηβοι ἔτσι εἶναι : ὀνειροπόλοι , τολμηροί , ἡρωϊκοί ( θυμᾶμαι τά νειᾶτα μου , μά καί τώρα στά 60 , τά ἴδια κάνω!!! ) , καβαλλᾶνε τόν Πήγασο καί....ὅποιον πάρει ὁ χάρος........