Κατασκευή ES 335

[vasvasilis]

Στην πρώτη φωτο του θεοδωρόπουλου  το όργανο είναι  πιο μεγάλο όπως  βιόλα ή βιολοντσέλο, και αυτό φαίνεται από την τρύπα λίγο πιο πάνω από την καβίλια στο πίσω μερος, από την οποία περνά το στήριγμα του οργάνου καθώς αυτό παίζεται όρθιο. τα ξυλάκια κάτω στο καπάκι είναι ραφές στην ένωση των δύο κομματιών του καπακιού και επισκευές ραγισμάτων στα άλλα σημεία και αυτό γιατί είναι τοποθετημένα σε ευθεία διάταξη. Θα μπορούσε όμως να ήταν και διορθώσεις της τονικότητας του καπακιού. Και λέω θα μπορούσε γιατί την ίδια διόρθωση μπορούσε να κάνει ο κατασκευαστής αφαιρώντας μάζα ξύλου από το κάτω μέρος του καπακιού αφού έτσι κι αλλιώς το καπάκι το είχε ξεκολλημένο για να βάλει τα ξυλάκια. Όταν ένα όργανο είναι τελειωμένο, εάν θέλουμε να κατεβάσουμε την θεμελιώδη συχνότητα του καπακιού του, τότε από κάτω του κολλάμε ξυλάκια βάρους ανάλογα με την διόρθωση που θέλουμε να κάνουμε. Πχ. σήμερα κόλλησα την γέφυρα βάρους 20 γρ. σε μία κλασική κιθάρα και η συχνότητα του καπακιού έπεσε κατά 32 Hz περίπου, κάτι βέβαια που περίμενα. Σε αυτή την λογική εντάσσονται τα ξυλάκια που είδε ο Κούρος κάτω από το καπάκι του μπουζουκιού. Αυτά τα έβαλε ο κατασκευαστής του για να διορθώσει( κατεβάσει )  την τονικότητα του καπακιού στην τελική ρύθμιση που έκανε, αφού το όργανο ήταν τελειωμένο. Εάν δεν το είχε λουστραρισμένο θα μπορούσε να τρίψει από πάνω το καπάκι και έτσι να κατεβάσει πάλι την συχνότητα.

[Κοῦρος]

Ευχαριστώ!!!!

+1000

Βέβαια τώρα ανακύπτουν πολλές άλλες ερωτήσεις όπως πως βρίσκουμε τις θέσεις που θα τα κολλήσουμε, πόσα και τι βάρους κ.λπ.

[Νάσος]

Ευχαριστούμε πολύ για την εξήγηση της πρακτικής διόρθωσης συντονισμού του καπακιού,εγώ προσωπικά σαν ερασιτέχνης την αγνοούσα !

[theodoropoulos]

Αυτά τα έβαλε ο κατασκευαστής του για να διορθώσει( κατεβάσει )  την τονικότητα του καπακιού στην τελική ρύθμιση που έκανε, αφού το όργανο ήταν τελειωμένο. Εάν δεν το είχε λουστραρισμένο θα μπορούσε να τρίψει από πάνω το καπάκι και έτσι να κατεβάσει πάλι την συχνότητα.

Θα μου επιτρεψετε να διαφωνισω,απλα ρωτωντας πως ειναι δυνατον να φτανουμε στο ιδιο αποτελεσμα(κατεβασμα της συχνοτητας )με δυο αντιδιαμετρικους τροπους...Η προσθετωντας η αφαιρωντας(τριβωντας)....κατ εμου η προσθηκη μαζας αυξανει την συχνοτητα και η αφαιρεση μειωνει....

[vasvasilis]

Φίλε μου Θεοδωρόπουλε  τώρα είδα την απάντησή σου και την διαφωνία σου. Να εξηγήσω λοιπόν.  Η συχνότητα του καπακιού (ή και της πλάτης ) εξαρτάται από διάφορους παράγοντες που όλοι μαζί συνιστούν μία ιδιότητα που την ονομάζουμε  δυσκαμψία.  Δηλ. όσο περισσότερο δύσκαμπτο είναι, τόσο πιο μεγάλη συχνότητα συντονισμού έχει, ή αντίθετα όσο λιγότερο δύσκαμπτο είναι τόσο πιο χαμηλή είναι η συχνότητά του.
Πχ εάν έχεις δύο καπάκια για τα Ούτια σου, εκείνο που είναι πιο εύκαμπτο έχει και πιο χαμηλή συχνότητα συντονισμού από το άλλο. Τρίβοντας ένα καπάκι σε όλη την επιφάνειά του μειώνουμε την δυσκαμψία του ή αλλιώς το κάνουμε πιο εύκαμπτο και έτσι χαμηλώνει η  συχνότητα συντονισμού  του. Τώρα σε αυτό το καπάκι εάν κολλήσουμε σε ένα σημείο του ένα μικρό κομμάτι  ξύλου, δεν μπορούμε να λέμε ότι προσθέσαμε μάζα σ’ αυτό. Μάζα θα προσθέταμε αν το βάρος αυτού  του ξύλου το κατανέμαμε ομοιόμορφα ,  με κάποιο τρόπο, σε όλη την επιφάνεια του καπακιού. Το  κομμάτι ξύλου που κολλήσαμε σε ένα σημείο του λειτουργεί σαν  ένα βαρίδιο το οποίο εμποδίζει (μειώνει) την ταλάντωσή του. Και έτσι πάλι μειώνεται η συχνότητά του. Για τον ίδιο λόγο όταν  κολλάς την γέφυρα στο Ούτι, πέφτει η συχνότητα του καπακιού. Εάν όμως κολλήσουμε μια ράβδο (ένα καμάρι) σε όλο το πλάτος του καπακιού τότε η ράβδος αυξάνει την δυσκαμψία του καπακιού, άρα και την συχνότητά του. ελπίζω να μην σε μπέρδεψα πάλι.

[theodoropoulos]

ομολογω οτι μπερδευτηκα...Λετε οτι "αντίθετα όσο λιγότερο δύσκαμπτο είναι τόσο πιο χαμηλή είναι η συχνότητά του." αλλα αυτο ερχεται σε αντιθεση με το "Το  κομμάτι ξύλου που κολλήσαμε σε ένα σημείο του λειτουργεί σαν  ένα βαρίδιο το οποίο εμποδίζει (μειώνει) την ταλάντωσή του. Και έτσι πάλι μειώνεται η συχνότητά του."
εφοσον κολλας κατι που εμποδιζει την ταλαντωση θα πρεπει να αυξηθει η συχνοτητα...Ειλικρινα δεν το εχω μετρησει για αυτο δεν μπορω να ειμαι απολυτα σιγουρος αλλα θα μπορουσα να ρωτησω κατι???ειστε  σιγουρος οτι βαζωντας την γεφυρα μειωνεται  συχνοτητα???και αν ναι ενα παραδειγμα απο τι συχνοτητα ξεκιναει και που πεφτει??εννοω κινειται λιγα hertz η εχει αισθητη διαφορα?
συγνωμη αν φαινομαι "δυσπιστος" αλλα ειλικρινα αυτο το κομματι δεν το εχω δει στην πραξη!!

[vasvasilis]

Δημήτρη μου γνώμες ανταλλάσουμε, δεν χρειάζεται να ζητάμε συγνώμες. Είναι γνωστό ότι οι κατασκευαστές κιθάρας φροντίζουν ώστε η πλάτη του οργάνου τους  να έχει συχνότητα συντονισμού περίπου έναν τόνο μεγαλύτερη από αυτήν του καπακιού. Κατά την κατασκευή όμως κάνουν και το καπάκι και την πλάτη το ίδιο γνωρίζοντας ότι όταν κολλήσουν την γέφυρα θα προκύψει   η διαφορά που θέλουν. Εγώ έχω κάνει το εξής πείραμα. Διαμόρφωσα ξύλινα μανταλάκια μπουγάδας ώστε να έχουν βάρος ακριβώς 5 γραμ. το κάθε ένα. Κρέμασα τα μανταλάκια αυτά ένα- ένα στο κάτω μέρος, στην περιοχή της γέφυρας, ενός καπακιού κιθάρας μετρώντας κάθε φορά την συχνότητά του. Το αποτέλεσμα ήταν ότι με 25γραμ. βάρους  συνολικά, (τόσο περίπου είναι το βάρος μιας γέφυρας κιθάρας), η συχνότητα του από τα 210Hz έπεσε στα σταδιακά στα 189 Hz, δηλ. μειώθηκε κατά 21Hz. στην περιοχή αυτή των συχνοτήτων τα 21 Hz είναι περίπου ένας τόνος. . Κρέμασε και εσύ 2-3 μανταλάκια στο καπάκι από ένα Ούτι σου και πες μας τις διαπιστώσεις σου.

[immortalx]

Επιτρεψτε μου να πω ενα μεγαλο μπραβο και να εκφρασω τον θαυμασμο μου, τοσο στον Δημητρη οσο και στον κο Βασιλη που προσεγγιζουν ενα τετοιο θεμα με επιστημονικη μεθοδο και οχι με μεσαιωνικες συνταγες!

[Νάσος]

Πολά μπράβο, να μαθαίνουμε και μείς 

[theodoropoulos]

Ok,θα το δω!!
ηθελα να διεξω εδω εναν τυπο που μου ειχε δειξει ο Φαρουκ,ο οποιος ερχεται σε ασυμφωνια με τα λεγομενα του  κυριου Βασιλη.

F= [τετραγωνικη ριζα του(f x fb)] /1.333

ειναι ενας εμπειρικος τυπος...στην ουσια σου δειχνει την τελικη συχνοτητα F ενος σημειου του καπακιου,οταν το σημειο αυτο εχει συχνοτητα f πριν κολληθει το καμαρι ,ενω το καμαρι στον αερα εχει ιδιοσυχνοτητα ταλαντωσης fb...
ετσι αν εφαρμοσουμε αυτα και αντι για καμαρι βαλω την γεφυρα η τελικη συχνοτητα του καπακιου στο σημειο αυτο  ανεβαινει,αντι να πεσει!!!!!
φυσικα με καθε καλη προθεση κουβεντουλας!!!!!!

υγ:αν προσθετωντας μαζα,κατεβαινει η συχνοτητα,αν τρωγωντας απο το καπακι παλι κατεβαινει η συχνοτητα,τοτε αν εγω θελω να την αυξησω τι μπορω να κανω???

[vasvasilis]

Φίλε Δημήτρη δεν καταλαβαίνω γιατί μπερδεύεσαι. Τον τύπο του Φαρούκ δεν τον γνωρίζω αλλά εάν κατάλαβα καλά αναφέρεται  στα καμάρια, για τα  οποία εγώ δεν διαφωνώ. Σε προηγούμενο μήνυμα σου γράφω επι λέξη <<όταν  κολλάς την γέφυρα στο Ούτι, πέφτει η συχνότητα του καπακιού. Εάν όμως κολλήσουμε μια ράβδο (ένα καμάρι) σε όλο το πλάτος του καπακιού τότε η ράβδος αυξάνει την δυσκαμψία του καπακιού, άρα και την συχνότητά του.>>  Ο κανόνας είναι ότι όσο πιο δύσκαμτη είναι μία πλάκα, τόσο πιο μεγάλη συχνότητα έχει. Ένα καμάρι εκτεινόμενο σε όλο το πλάτος του καπακιού, κάνει το καπάκι ποιο δύσκαμπτο μεγαλώνοντας έτσι την συχνότητά του. Η γέφυρα όμως που έχει  ένα μήκος λιγότερο από το μισό πλάτος του καπακιού , δεν το κάνει πιο δύσκαμπτο στο σύνολό του, ενώ αντίθετα με το βάρος του εμποδίζει την ταλάντωσή του. Το καμάρι και η γέφυρα είναι δύο διαφορετικά πράγματα με διαφορετική λειτουργία και για αυτό  διαφορετική είναι η επίδρασή τους στο καπάκι. Όλη η φιλοσοφία  του κουρδίσματος των καπακιών βασίζεται στο χαμήλωμα μιας αρχικής συχνότητας αφαιρώντας υλικό από το ίδιο το καπάκι ή από τα καμάρια και όχι αυξάνοντας την συχνότητα. Εάν παρ’ όλα αυτά θελήσουμε να αυξήσουμε την συχνότητα σε ένα καπάκι τότε θα του κολλήσουμε ένα ή περισσότερα καμάρια και θα ξανακουρδίσουμε πάλι προς τα κάτω χαμηλώνοντας την συχνότητα. Δεν έχω ακούσει ή διαβάσει κάτι για κούρδισμα καπακιών, αυξάνοντας την συχνότητα.

[dimitris_7]

μπορω να κανω μια απλη ερωτηση? εαν με τους τροπους που λετε μεγαλωσει η μικρυνει η συχνοτητα του οργανου,τι αποτελεσμα θα εχει αυτο? ποιες οι επιπτωσεις?  τι θα γινει δηλαδη εαν μεγαλωσει η συχνοτητα,και τι θα γινει αν μικρυνει?

[theodoropoulos]

ενταξει κυριε Βασιλη...Θα κανω και εγω τα πειραματακια μου και θα τα ξανασυζητησουμε..
να ειστε καλα

[theodoropoulos]

μπορω να κανω μια απλη ερωτηση? εαν με τους τροπους που λετε μεγαλωσει η μικρυνει η συχνοτητα του οργανου,τι αποτελεσμα θα εχει αυτο? ποιες οι επιπτωσεις?  τι θα γινει δηλαδη εαν μεγαλωσει η συχνοτητα,και τι θα γινει αν μικρυνει?

ειναι ενα ολοκληρο κεφαλαιο αυτο,ισως το βασικοτερο για το ηχοχρωμα ενος οργανου.δες το σαν να ειναι το equalizer το καπακι...εχεις στα καμαρια τα κουμπια...και το κανεις πριμο,μπασσο κτλ..
ουσιαστικα το ηχοχρωμα ειναι μια συνισταμενη απο επιμερους αρομονικες το συνολο των οποιων δινει την φωνη.....τις επιμερους την δημιουργουν ολα τα μερη του οργανου..απο το καπακι μεχρι το σκαφος...καθαρη επιστημη το κεφαιο αυτο!!

[vasvasilis]

Dimitris-7, η διαδικασία αυτή είναι το κούρδισμα όπως λέμε του οργάνου. Η λειτουργία ενός μουσικού οργάνου ακολουθεί κάποιους φυσικούς νόμους. Κάθε τμήμα ενός μουσικού οργάνου έχει την δική του συχνότητα συντονισμού. Με το κούρδισμα προσπαθούμε αυτές τις συχνότητες να τις κάνουμε να δουλεύουν αρμονικά μεταξύ τους. Έτσι το ηχείο (πχ του μπουζουκιού) έχει μία χαμηλότερη συχνότητα συντονισμού (περίπου στα 150 Hz) η οποία εξαρτάται από τον όγκο του αέρα που περικλείει και από το μέγεθος της τρύπας. κάθε ηχείο έχει μία δική του μοναδική συχνότητα συντονισμού με την οποία σονάρει όπως λέμε καλύτερα. Δεν γνωρίζω κάποια θεωρητική μέθοδο που να υπολογίζει αυτή την συχνότητα.
Αυτό που κάνουμε είναι να πειραματιστούμε στο συγκεκριμένο καλούπι, μεγαλώνοντας ή μικραίνοντας την διάμετρο της τρύπας ώσπου να πετύχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα. Το καπάκι έχει και αυτό μία χαμηλότερη συχνότητα συντονισμού η οποία εξαρτάται από το μέγεθός του ,το πάχος του, την σκληρότητά του, τον οπλισμό του, που όλα αυτά καθορίζουν μία ιδιότητα που την λεμε δυσκαμψία. Όσο πιο δύσκαμπτο είνα ένα καπάκι τόσο πιο ψηλότερη συχνότητα συντονισμού έχει. Με το κούρδισμα εμείς προσπαθούμε επεμβαίνοντας σε κάποιους παράγοντες που ανέφερα πιο πάνω, να κάνουμε την συχνότητα του καπακιού να είναι διπλάσια από αυτήν του αέρα. δηλ. ίδια νότα, μία οκτάβα πιο ψηλά(για το μπουζούκι περίπου 300 Hz). Το σώμα επίσης του οργάνου έχει την δική του συχνότητα συντονισμού η οποία πρέπει να είναι περίπου ίδια με του αέρα. Εάν κατασκευάσουμε δύο σκάφη μπουζουκιού με ίδιο πάχος δούγας, το ένα από παλίσανδρο και το άλλο από οξιά, αυτά δεν θα έχουν την ίδια συχνότητα. Της οξείας θα είναι πολύ χαμηλότερη (έξω από τη δυνατότητα ρύθμισης με τον αέρα και γι’αυτό για μένα η οξυά δεν κάνει για σκάφος με δούγες). Ακόμα και το βερνίκι επηρεάζει αυτές τις συχνότητες ανάλογα με την σκληράδα του και για αυτό υπάρχει η διαμάχη μεταξύ των οργανοποιών για φυσικά ή συνθετικά βερνίκια. Και οι συχνότητες των υλικών του μπράτσου επηρεάζουν το συνολικό ηχόχρωμα του οργάνου. Σίγουρα είναι ολόκληρο κεφάλαιο όπως λέει ο Δημήτρης. Τις συχνότητες αυτές παλαιότερα τις άκουγαν οι μαστόροι χτυπώντας με το δάχτυλο σε κάποια σημεία του οργάνου (tap tone). Σήμερα γίνεται πιο εύκολα  εάν χρησιμοποιήσουμε ένα πρόγραμμα ανάλυσης ήχου σε έναν υπολογιστή.