Αποστολέας Θέμα: Μπαγλαμάς σκαφτός μονοκόμματος οξιά σκαλιστός - Ο λεοντοπόδαρος  (Αναγνώστηκε 227 φορές)

sakkalis

  • ste
  • Hero Member
  • *****
  • Μηνύματα: 714
Καλησπέρα,


Μιας και ξεκίνησα την καταγραφή των οργάνων που θα παρουσιάσω στην έκθεση ας συνεχίσω με ένα ακόμα όργανο που έχω ήδη ανεβάσει φωτογραφίες στα ημερολόγια εργαστηρίων. Πρόκειται όπως μαρτυρά και ο τίτλος για έναν ακόμα μπαγλαμά. Η όλη ιστορία ξεκινά πρίν από καμιά δεκαριά χρόνια που βρήκα ένα τραπέζι από μασίφ οξιά (το περιμετρικό πλαίσιο και τα πόδια του - όχι το καπάκι). Το χρονολογώ σίγουρα μιας τριακονταετίας κατ'ελάχιστον  μιας και είχε παρόμοιο προίκα η μάνα μου από τον 1968. Το ένα πόδι είχε σπάσει με συνέπεια το τραπέζι να καταλήξει στα σκουπίδια. Ψάχνοντας για μασίφ ξύλο για σκαφτούς μπαγλαμάδες αφαίρεσα τα 3 πόδια. Σκαλιστά πόδια με το κάτω μέρος πατούσα λιονταριού και το πάνω μέρος φυλλωσιά. Με το πρώτο πόδι έφτιαξα τον πρώτο σκαφτό μπαγλαμά μικρό χούφτας. Παρόλα αυτά από φωνή με απογοήτευσε και έτσι τα άλλα 2 πόδια μείναν στην άκρη για καιρό. Από την αρχή μου κέντρισε το ενδιαφέρον να φτιάξω ένα μπαγλαμά κρατώντας όμως το σκάλισμα που έιχε εξαρχής σαν μία φυσική συνέχεια στην ιστορία του κομματιού αλλά και σεβασμού στον αρχικό καλλιτέχνη. Φέτος πια προχώρησα σε αυτήν την ενδιαφέρουσα επιλογή.


σε σχέση με το πρώτο μπαγλαμά το σκάφος βγήκε μακρόστενο και πιο βαθύ αλλά καράολο που καταλήγει στο πόδι του λιονταριού για να μείνει αυτούσιο έπρεπε να καταλήξει σε μεγάλη κλίση, όχι συμμετρικό και με περίεργο σχήμα σίγουρα. Χάριν σεβασμού στην αρχική μορφή προχώρησα σχετικά.     
Αρχική μορφοποίηση και σύγκριση με την αρχική μορφή:
Δημήτρης Σ.

''Το όνειρο που σ’ έφερε μια μέρα ως εδώ, σήμερα καίγεται, σκουριάζει και σε διώχνει.
Μια σε κρατάει στη γη, μια σε ξερνάει στον ουρανό, το ίδιο όνειρο σε τρώει και σε γλιτώνει.''

sakkalis

  • ste
  • Hero Member
  • *****
  • Μηνύματα: 714
Το αρχικό ξύλο εννοείται πως ήταν λουστραρισμένο με σκούρο χρώμα εμποτισμού και βερνίκι. Στο σκάλισμα με δυσκόλεψε να το βγάλω οπότε αποφάσισα να προχωρήσω με βερνίκι εμποτισμού (σκούρα καρυδιά νερού) και να συνεχίσω από πάνω με σήλερ και λούστρο. Το δοκίμασα σε ρετάλια και πήγε καλά. Έτσι θα κρατήσει και τον αρχικό του χρωματισμό αλλά θα καλύψει τα παλιά βερνίκια που βγαίνουν δύσκολα από σκάλισμα.
Το καπάκι μονοκόμματο σίτκα από ρετάλι που μου έδωσε ο φίλος μου ο Στέλιος (ισόβενο και πράλληλα νερά). Πρώτη φορά δοκίμασα να δουλέψω σίτκα και μου φάνηκε μαλακό. Καμάρι ένα από το ίδιο το καπάκι.
Το σκάφος σκάφτηκε με τον κλασικό πια τρόπο που με έχει εξυπηρετήσει. Κοπτικό στρογυλό για μεντεσέδες ντουλαπιών (βάθος περίπου 1 εκατοστό) και το κατεβάζω σιγά σιγά εκεί που θέλω (επίπεδο - επίπεδο). Αυτά που μένουνε με σκαρπέλο επιπεδοποιώ και κατεβαίνω στο επόμενο επίπεδο. Τελικό φινίρισμα με κοίλες ξύστρες και γυαλόχαρτα (είτε στο χέρι είτε στο δράπανο). Όταν τελείωσε το σκάψιμο το σκάφος εσωτερικά περάστηκε 2 χέρια γομολάκα.
Καπακώθηκε και μπήκαν περιμετρικά σειρίτια από ξύλο. Ο ίσιος συνδυασμός μπήκε και στην τρύπα του καπακιού. 
Δημήτρης Σ.

''Το όνειρο που σ’ έφερε μια μέρα ως εδώ, σήμερα καίγεται, σκουριάζει και σε διώχνει.
Μια σε κρατάει στη γη, μια σε ξερνάει στον ουρανό, το ίδιο όνειρο σε τρώει και σε γλιτώνει.''

Νικηφορος

  • Sr. Member
  • ****
  • Μηνύματα: 252
  • Αγαπημένο ξύλο: Παλιό σαν το κρασί
  • Αριθμός κατασκευών: 5
Δημητρη φοβερη ιδεα...πολυ μου αρεσει!!!
Εχω μεγαλη περιεργεια να δω πως θα διαχειριστεις την τοποθετηση των κλειδιων...νομιζω ειναι το κλου της τελικης εμφανισης. Καλα τελειωματα!!
And did they get you to trade,
hot ashes for trees, hot air for a cool breeze
cold comfort for change
did you exchange
a walk on part in a war, for a lead role in a cage

sakkalis

  • ste
  • Hero Member
  • *****
  • Μηνύματα: 714
Ευχαριστώ Νικηφόρε.
Μιας και ρωτάς για τα κλειδιά ανεβάζω σχετικές φωτογραφίες.
Έχει όντως δυσκολίες μιας και αφού κράτησα το αρχικό σχήμα έχει διαφορά από τα κλασσικά καράολα στα οποία τα κλειδιά είτε είναι παράλληλα είτε αν συγκλίνουν το σημείο σύγκλισης είναι στο έξω μεριά και όχι προς το κόκκαλο. Στη δικά μου περίπτωση η σύγκλιση είναι προς το κόκκαλο και μάλλον θα βρίσκουν οι χορδές (\π.χ. το καντίνι ρε μα την κάτω λα). Εκτός αν βάλω τις χορδές ανάποδα δηλαδή την πρώτη στο πιο μακρινό κλειδί και την λα στο πιο κοντά στο κόκκαλο. Αυτό θα το δω στην πράξη μόλις πάω να αρματώσω. Επίσης το καράολο έχει πολύ μεγάλη κλίση και αυτό θα επηρεάσει την όλη διαδικασία.
Ανεβάζω ακόμα φώτο από καπάκι με τα σειρίτια. Σε μια από τις φωτογραφίες φαίνεται και η ταστιέρα απλά ακουμπισμένη πάνω. Η ταστιέρα είναι σάντουιτς από ξύλο σε συνδυασμό ίδιο με τα περιμετρικά σειρίτια. Η τελευταία στρώση είναι από λευκό ξύλο (μουαρέ δρυς) για να κάνει αντίθεση με σκούρα απόχρωση που θα πάρει το σκάφος αλλά και το πιο σκούρο από έλατο καπάκι. 
Δημήτρης Σ.

''Το όνειρο που σ’ έφερε μια μέρα ως εδώ, σήμερα καίγεται, σκουριάζει και σε διώχνει.
Μια σε κρατάει στη γη, μια σε ξερνάει στον ουρανό, το ίδιο όνειρο σε τρώει και σε γλιτώνει.''

Λάμπρος Σταυρίδης

  • Hero Member
  • *****
  • Μηνύματα: 542
  • Αγαπημένο ξύλο: καρυδιά
  • Αριθμός κατασκευών: 8
Φίλε Δημήτρη καλημέρα ,
Ὅσον ἀφορᾶ τό πρόβλημα μέ τίς χορδές καί τά κλειδιά πού ἀποκλίνουν , ὑπάρχει ἡ ἑξῆς λύση πού ἔδιναν οἱ παλαιοί κατασκευασταί τῶν ταμπουράδων , στούς ὁποίους τό καράβολο δέν εἶχε καμμία κλίση ὡς πρός τό μάνικο ( περιγράφεται στό βιβλίο τοῦ κ. Φρονιμοπούλου " Ὁ ταμπουρᾶς τοῦ Μακρυγιάννη καί ἡ ὀργανοποιϊα τοῦ Λεωνίδα Γάϊλα " ) : Πίσω ἀπό τό κόκκαλο τοῦ ἄνω καβαλλάρη ( πρός τά κλειδιά ) " ἔσκαβαν " λεπτά αὐλάκια μήκους 1 - 1,5  ἑκ. ὅσες καί οἱ χορδές , ἴσα νά χωροῦν αὐτές μέσα σ' αὐτά καί νά κατευθύνονται πρός κάθε ἀντίστοιχη ἐγκοπή τοῦ κοκκάλου , καί πάνω ἀπ' αὐτά τ' αὐλάκια ἔδεναν γύρω - γύρω ἀπ' τό ξύλο τοῦ καράβολου γιά 5 - 6 γύρους ἕνα γερό νῆμα ( πού ἐμεῖς μποροῦμε νά τό ἀντικαταστήσουμε μέ λεπτό χάλκινο σύρμα ἀπό καλώδιο - δέν ἐμποδίζει ) . Ἔτσι ἡ κάθε χορδή , περνῶντας κάτω ἀπ' τό σύρμα , " ὁδηγεῖται " μόνο πρός τήν ἀντίστοιχή της ἐγκοπή στό κόκκαλο , χωρίς νά τῆς ἐπιτρέπεται νά φύγη ἀπό τό αὐλάκι της , ἀφοῦ τήν ἐμποδίζει τό ἀπό πάνω της ταβάνι ἀπό σύρμα , εἴτε μικραίνοντας τήν σχεδόν εὐθεία γωνία στήν περίπτωση τοῦ ταμπουρᾶ , εἴτε , στήν δική σου περίπτωση , συμμαζεύοντας καί κανοντας παράλληλες μεταξύ τους τίς χορδές πρίν " καθήσουν " στίς ἐγκοπές , ἀπ' ὅποια κατεύθυνση αὐτές καί ἄν ἔρχονται .

Μάνος Τουρπάλης

  • Hero Member
  • *****
  • Μηνύματα: 2.030
  • Αριθμός κατασκευών: -
Δημήτρη τι μήκος έχουν τα αξονάκια στα κλειδιά ?
προσπάθησα να βάλω σε σχέδιο ό,τι βλέπω, χρησιμοποιώντας κλειδιά grover 23mm - αλλά ατα δικά σου πρέπει να είναι μακρύτερα τα αξονάκια (στα grover είναι 26 mm)
Επίσης μη έχοντας καμία διάσταση απλώς ταίριαξα τις τρύπες των αξόνων όπως φαίνονται στην φωτογραφία (υποθέτοντας ότι οι αποστάσεος αξόνων είναι 23 mm).
Βγήκε αυτό (αν προσέξεις πάνω στη φωτογραφία είναι το αρχκό σχέδιο). ΑΝ ΟΜΩΣ τα αξονάκια είναι μακρύτερα ή δεν απέχουν 23 mm, αλλάζουν αισθητά τα πράγματα.

ila_rendered

στο πρώτο σχέδιο είναι η φωτογραφία με ό,τι πληροφορία βρίσκω, στο δεύτερο ένα "εξορθολογισμένο" από προοπτική σε ορθή προβολή (με κόκκινους κύκλους οι "διαταυρώσεις" των χορδών) και στο τρίτο κάποιες επεμβάσεις

Φαίνεται ότι μπορείς να λεπτύνεις τα πλαϊνά πάνω στα οποία στηρίζονται οι πλάκες των κλεδιών, θα έλεγα άνετα μέχρι 7 mm (στο δεξί σχέδιο είναι 9). Έτσι θα εξασφαλιστεί μεγαλύτερο ελεύθερο μήκος στα αξονάκια εντός της σχισμής. Αν λοιπόν καταφέρεις (*) να κάνεις τρύπες στα δύο πρώτα αξονάκια κάθε πλευράς, αποφεύγεις τις διασταυρώσεις. Στο σχέδιο οι τρύπες είναι στα 5 mm από την εσωτερική παρειά του πλαϊνού της σχισμής και 14 mm από την βάση (πλάκα). Αν έκανα τα πλαϊνά 8 mm με την ίδια απόσταση της νέας τρύπας από τα πλαϊνα (πάλι 5 mm από τα πλαϊνά αλλά πλέον 13 mm από την πλάκα) οι χορδές θα απείχαν περισσότερο από τον άξονα οπότε και θα απομακρύνονταν ακόμα περισσότερο.

Αυτό δεν αναιρεί το ενδεχόμενα να χρειαστούν "οδηγοί" (όπως περιγράφει ο Λάμπρος ή σαν τα string trees των ηλεκτρικών, λέμε τώρα) - αλλά αν έχει μεγάλη κλίση ο καράολας όπως λες, πιστεύω ότι τελικά δεν θα χρειαστεί κάτι άλλο.

(*) το λέω γιατί όσες φορές αποπειράθηκα να τρυπήσω αξονάκια, ποτέ δεν "βγήκε" το τρυπάνι αξονικά από την πίσω πλευρά όπως μπήκε από μπροστά

sakkalis

  • ste
  • Hero Member
  • *****
  • Μηνύματα: 714
Καλησπέρα.


Λάμπρο και Μάνο, πρώτα από όλα θέλω να δοκιμάσω πως θα κάτσουν οι χορδές χωρίς καμία πατέντα. Αν τελικά βρίσκουν μεταξύ τους υπάρχει η λύση που πρότεινε ο Λάμπρος αλλά και η αντίστοιχη της ηλεκτρικής που προτείνει ο Μάνος. Τα είχα σκεφτεί και εγώ αυτά. Πάντως παίζει μεγάλο ρόλο το σημείο που θα πιάνει το κόκκαλο το οποίο και τελικά θα ορίσει την κλίση της χορδής. Το έχω σκεφτεί και αυτό και θα το προσαρμόσω στην καλύτερη δυνατή θέση (προς τα εμπρός ή προς τα πίσω) με συνέπεια να οριστεί έτσι και η κλίμακα (38-39 εκατοστά). Τα κλειδιά είναι τα κλασσικά μπαγλαμά μικρά. Διαστάσεις δεν μπορώ τώρα να δώσω γιατί είμαι στο εξωτερικό. Όταν γυρίσω θα κατέβω εργαστήριο και το βλέπω. Τώρα όσον αφορά το πάχος των πλαϊνών σίγουρα θα κατέβει λίγο ακόμα μιας και μέχρις στιγμής έχει περάσει μόνο λίμα και θα ακολουθήσει τριβείο. σχετικά με τις τρύπες στο αξονάκι δεν με φοβίζει μιας και το έχω ξανακάνει και σε άλλο όργανο. Θέλει μόνο καλό σημάδεμα, προσοχή, τρύπημα  και ψιλοφρρεζάρισμα γιατί αλλιώς κόβει την χορδή εύκολα (παθαίνεις και μαθαίνεις). Η κλίση είναι όντως μεγάλη (δεν μπορώ να σου πω μοίρες) αλλά στις φωτογραφίες πάνω φαίνεται αν θες να πάρεις μια ιδέα.


Μάνο, τι να πω για την ταχύτητα στο σχέδιο. Είσαι δυνατός. Πρόλαβες να κάνεις σχέδιο να το μελετήσεις να  βγάλεις και εναλλακτική. Ωραίος. 
Δημήτρης Σ.

''Το όνειρο που σ’ έφερε μια μέρα ως εδώ, σήμερα καίγεται, σκουριάζει και σε διώχνει.
Μια σε κρατάει στη γη, μια σε ξερνάει στον ουρανό, το ίδιο όνειρο σε τρώει και σε γλιτώνει.''