Πληροφορίες για κανονάκι και όχι μόνο

[ΖΑΡΚΑΔΑΣ ΚΩΣΤΑΣ]

λοιπον θα σε φτιαξω......................παρε τηλ τον φιλο μου εδω 6981838350 Λημνιωτης Νικολας να βρεις την ακρη σου.Μην το ξεχασεις.......ο ιδιος μου ειπε να τον παρεις οποτε θες.

Γι αυτό ο παλιός είναι αλλιώς....!!!!!!!!!!! Κοίτα μην ξαναδώ απουσίες.....

εντος των ημερων ξεκιναω σκαφακια μπουζουκιων.θα σε παρω να ακουσω τη φωνουλα σου να παρω κουραγιο

[Γιάννης Καραβασίλης]

Χαρά μου φιλαράκι να σ ακούσω και να τα πούμε. 

[Χρήστος SGF]

Ευχαριστώ όλους για της πληροφορίες σαφώς με βοήθησαν και πήγα ένα βήμα παρακάτω, πλέον έχω την πεποίθηση ότι θα φτιάξω κανονάκι απλά δεν ξέρω το πότε και δεν βιάζομαι κιόλας.

[Λάμπρος Σταυρίδης]

Φίλε Χρῆστο , συγνώμη , δέν μπόρεσα σήμερα , αὔριο νά εἴμαστε καλά .

[sakkalis]

Χρήστο σου είπα με έβαλες σε μπελά κια κάθομαι και ψάχνω και εγώ.


Βρήκα κάποια πληρφόρηση σε σαϊτ και βίντεο στο youtube.
Μερικά βασικά
Καταρχάς υπάρχει το αραβικό και το τούρκικο  με κάποιες διαφορές.
Λογικά το τούρκικο είναι το ίδιο με αυτό που παίζουμε και εμείς.


Παίρνει 78 χορδές (τριπλές) ήτοι 26 τόνους.
Τονικότητα από ΛΑ (μπάσα) σε ΜΙ (πρίμα) 3 και μισή οκτάβες.
Το παραπάνω γεγονός με μπερδεύει γιατί μία οκτάβα είναι 12 διαστήματα άρα εάν πιάνει όλες τις καθαρές νότες θα πρέπει να έχει 42 και όχι 26 διαστήματα. Επομένως κάποιες νότες από την οκτάβα τις πιάνει μόνο με τα μαντάλια εάν ισχύουν τα παραπάνω.


https://www.amazon.com/SALA-MK-123-Professional-Turkish-Kanun/dp/B00UOX962G
http://www.johnvergaramusic.com/blog/building-a-kanun
http://www.middleeasterndance.net/Music/Kanun/AboutKanun.html
http://www.bras.gr/en/kanun-en
https://www.metmuseum.org/art/collection/search/500957
http://www.georgedimitrisawa.com/the-qanun
https://www.furatmusic.com/qanoon-english
Παραθέτω σχετικά λινκ με υλικό.
Υπάρχουν και χοντρικές διαστάσεις σε κάποια από τα σαϊτ.


Το ψάξιμο συνεχίζεται.

[sakkalis]

Και μόλις έστειλα το μύνημα βρήκα ένα άλλο βίντεο
https://www.youtube.com/watch?v=Xh-EMA_4s0Q
Στα πρώτα 19 δευτερόλεπτα δείχνει και τις τονικότητες των χορδών.

[Χρήστος SGF]

Ευχαριστώ παιδιά, απο ότι βλέπω μπήκα σε μια οδύσσεια και δεν ξέρω πότε θα φτάσω στην Ιθάκη.
ψάχνω και εγώ και εκεί που ψάχνω για το ένα βγαίνει το άλλο λίγο με έτσουξε το κόστος απο τα μάνταλα και απο τα κλειδιά απο Τουρκία.
Μάνταλα 337 ευρώ
Κλειδιά 126 ευρώ

το καλό είναι ότι βρήκα της διαστάσεις απο τα κλειδιά
θα μελετήσω αν συμφέρει και αν μπορώ να τα φτιάξω εγώ, τουλάχιστον τα κλειδιά ακόμα και 150 ευρώ να μου βγει το κόστος σαν υλικό προτιμώ να τα φτιάξω εγώ για να έχω την χαρά της κατασκευής. Έχω πολύ δρόμο ακόμη αλλά με ενθαρρύνεται και εσείς και πάλι ευχαριστώ.

 

[Λάμπρος Σταυρίδης]

Φίλε Χρῆστο , ἐγώ ἔχω ἕνα κανονάκι , καί ἄν θέλεις , μπορῶ νά τό μετρήσω καί νά σοῦ πῶ διαστάσεις , ἄν δέν μπορεῖς νά τίς βρεῖς.  Ἀπό μέσα ὅμως , πῶς θά δεῖς τά καμάρια του , τίς διαστάσεις καί τίς θέσεις αὐτῶν ;
Γενικά ὡς κατασκευή πρέπει νά εἶναι ἀρκετά εὔκολη , ἀλλά ἡ δυσκολία , ὅπως εἶπε καί ὁ Δημήτρης , εἶναι στήν ἀπόκτηση καί τοποθέτηση τόσων μανταλιῶν !!!
Ἀπ' ὅτι θυμᾶμαι , ὁ Θεόφιλος τά τοποθετοῦσε σταθεροποιῶντας τα μέ τό νά πιάνει τό καθένα ἀπό τά δύο " αὐτάκια " πού ὑπῆρχαν στή βάση τοῦ κάθε μανταλιοῦ καρφώνοντας πάνω ἀπ' τό κάθε αὐτάκι ἑνα καρφί μέ δύο σκέλη καί σχῆμα ἀνάποδου U . Ἔτσι , ἀνεβοκατέβαινε τό κάθε μαντάλι , μέ τή βοήθεια τοῦ χερουλιοῦ του .
Γιά ὅτι μπορῶ , εἶμαι στήν διάθεσάη σου .

Αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό και αν δεν σε πειράζει θα σε πρήξω στις ερωτήσεις αλλά όχι όλες μαζί.
Εγω είμαι περισσότερο οπτικός τύπος όποτε θα βοηθούσαν φωτογραφίες. Για αρχή όμως θα ήθελα να μου δώσεις της διαστάσεις απο το παρακάτω σχήμα. (είναι μια φωτογραφία απο ένα τυχαίο κανονάκι). θα ακολουθήσουν κι άλλες ερωτήσεις αλλά δεν θα ήθελα να σε κουράσω με μιας οπότε, δεν είναι κάτι που βιάζεται
α= 99 ἑκ.
β= 41,3 ἑκ.
γ= 33,5 ἑκ.
δ= 75 ἑκ. ( δέν συμπεριλαμβάνεται ὁ καράβολας δηλαδή τό ἀρχικό τεμάχιο τοῦ ξύλου τῆς κλειδιέρας , πού εἶναι στρογγυλεμένο καί προσθέτει στό μῆκος ἄλλα 4 ἑκ. , οὔτε ἡ προέκταση τοῦ ἰδίου ξύλου ἀπ' τήν ἄλλη μεριά , πού τοὺ προσθέτει ἄλλα 9 περίπου ἑκ. )
1= 5,7 ἑκ.
2= 13 ἑκ.
3= 2,5 ἑκ.
4= 14 ἑκ.
5= 2,5 ἑκ.
 

Φίλε Χρῆστο καλημέρα . Τίς διαστάσεις τίς γράφω πιό πάνω , σήν δική σου ἀρίθμηση .

Ἐπίσης , ἡ μανταλιέρα ( ἐκεῖ πού καρφώνονται τά μαντάλια ) ἔχει ἀρχικό μάκρος 80 ἑκ. ( μετά 1. κόβουμε λοξά στό κάτω μέρος πού βρίσκονται τά μαντάλια τῶν μπάσσων χορδῶν γιά νά ἔρθη πρόσωπο μέ τήν μακρυά ὀριζόντια πλευρά , καί 2. διαμορφώνουμε τήν ἄλλη μεριά πού βρίσκονται τά μαντάλια τῶν ψιλῶν χορδῶν ) , ἐνῶ τό πλάτος της εἶναι , στό κάτω μέρος 7,5 ἑκ. ( πρίν τήν λοξή κοπή ) ἐνῶ στό πάνω μέρος 4,5 ἑκ.

Οἱ διαστάασεις τοῦ καπακιοῦ φαίνονται ὅτι εἶναι : μεγάλο ὀριζόντιο μῆκος , παράλληλο μέ τίς μπάσσες χορδές : 61,5 ἑκ. , μικρό ὀριζόντιο μῆκος , παράλληλοπ μέ τίς λεπτές χορδές 6,5 ἑκ. , κάθετο μῆκος , παράλλληλο μέ τόν καβαλλάρη 40 ἑκ. , λοξό μῆκος , παράλληλο μέ τήν μανταλιέρα 73 ἑκ .

Οἱ διαστάσεις αὐτές , ἄν καί εἶναι ἀκριβῶς μετρημένες , δέν εἶναι ἀκριβεῖς ἀλλά λίγο μικρότερες τῶν πραγματικῶν , διότι ὑπάρχουν μέρη τοῦ ὀργάνου πού εἶναι κολλημένα πάνω ἀπὀ ἄλλα , καί δέν μπορεῖ κανείς νά καταλάβη σέ πόσο φάρδος τοῦ κάτω ξύλου ἐπανωτίζει τό ἐπάνω . Γιά παράδειγμα , ἡ μανταλιέρα , πρέπει νά εἶναι κολλημένη ὁλόκληρη πάνω στό ἀριστερό μέρος τοῦ καπακιοῦ , καί ἐνῶ τό μεγάλο του μῆκος φαίνεται 61,5 , νά πρέπει νά κοπῆ 75 ἑκ. Τό μικρό του μῆκος πρέπει νά κοπῆ 8 ἑκ. Λέω 75 ἑκ. καί 8 ἑκ. , διότι τό ἀριστερό μέρος τοῦ δέρματος πατάει πάνω στό δεξιό μέρος τοῦ καπακιοῦ 10 - 12 χιλ.

Καλή ἐπιτυχία !!!

Υ/Γ : Μ' ἀρέσει τό πρήξιμο !!!

[Λάμπρος Σταυρίδης]

Παίρνει 78 χορδές (τριπλές) ήτοι 26 τόνους.
Τονικότητα από ΛΑ (μπάσα) σε ΜΙ (πρίμα) 3 και μισή οκτάβες.
Το παραπάνω γεγονός με μπερδεύει γιατί μία οκτάβα είναι 12 διαστήματα άρα εάν πιάνει όλες τις καθαρές νότες θα πρέπει να έχει 42 και όχι 26 διαστήματα. Επομένως κάποιες νότες από την οκτάβα τις πιάνει μόνο με τα μαντάλια εάν ισχύουν τα παραπάνω.

Δημήτρη καλημέρα ,

Οἱ χορδές τοῦ κανονακίου ἀντιπροσωπεύουν καθαρές νότες , ὅπως λές , χωρίς διέσεις καί ὑφέσεις , δηλαδή 7 φθόγγους κάθε ὀκτάβα ἐπί 3 ὀκτάβες = 21 χορδές ( τριπλές ) + 5 χορδές γιά τίς νότες la , si , do , re , mi , = 26 . Οἰ διέσεις καί οἱ ὑφέσεις , δημιουργοῦνται μέ τά μαντάλια στήν ἀντίστοιχη χορδή .

Ἐπίσης Χρῆστο , ἐπειδή ἔστειλα τό μύνημα μέ τίς διαστάσεις πρίν διαβάσω τό μύνημα τοῦ Δημήτρη περί τῶν 3,5 ὀκταβῶν τοῦ ὀργάνου , ἤθελα νά διευκρινίσω ὅτι τό δικό μου κανονάκι πού μέτρησα , ἔχει 24 χορδές καί ὄχι 26 . Δέν ξέρω ἐπομένως πρός ποιά κατεύθυνση θά πρέπει , καί ἄν πρέπει νά μεταβληθοῦν οἱ διαστάσεις πού σοῦ ἔδωσα . Δηλαδή , θά πρέπει νά μεγαλώση τό φάρδος τῶν 40 ἑκ. πρός τά κάτω  ὥστε νά προστεθοῦν δύο μακρυές χορδές , ἤ πρός τά πάνω ὥστε νά προστεθοῦν δύο μικρότερες λεπτές χορδές , ἤ νά μείνουν οἱ διαστάσεις ὡς ἔχουν καί νά συμπτυχθοῦν λίγο ὅλες οἱ χορδές ; Ἐχω λίγο μπερδευτεῖ , ἀλλά κλίνω περισσότερο στό νά προστεθοῦν δύο μακρυές χορδές ( κουρδίζοντας τήν πρώτη σέ la ) μέ αὔξηση τοῦ φάρδους του πρός τά κάτω , δεδομένου ὅτι , δέν γνωρίζω στό συγκεκριμένο δικό μου κανονάκι σέ ποιό τόνο ἦταν ἡ πρώτη μπάσσα χορδή , καθώς ἐπίσης , ἄν προσθέσουμε φάρδος πρός τά ἐπάνω γιά νά προσθέσουμε λεπτές χορδές , τό μῆκος τῶν 8 ἑκ. τοῦ καπακιοῦ σχεδόν θά ἐκμηδενιστῆ .

[Χρήστος SGF]

Παιδιά τα μελετάω όσα γράψατε και θα τα μελετήσω και θα επανέλθω αυτό είναι το σίγουρο, δεν πρέπει να κάνω βεβιασμένα βήματα και βρίσκομαι σε συνεννόηση με τον γιο μου ό οποίος αυτός είναι ποιο ιδικός απο εμένα σε αυτά τα θέματα μιας και έχει της ανάλογες σπουδές, όχι στο κανονάκι προς Θεού.

[Χρήστος SGF]

@Δημήτρη
Το κανονάκι μετράει καθαρές νότες όπως πολύ ωραία διευκρινίστηκε. Τώρα όσον αφορά την διαφορά των δύο χορδών αυτό που μπορεί να γίνει είναι να μας πεις ποια είναι η πιο χαμηλή και η πιο ψηλή χορδή σου ονομαστικά. Λογικά εφόσον έχει 24 νότες θα πρέπει να είναι Σι-Ρε η έκτασή σου. Μέσα από μια σύντομη έρευνα που έκανα είδα ότι οι Έλληνες αναφέρονται περισσότερο στο κούρδισμα Σι - Ρε χωρίς να είμαι σίγουρος αν αυτό είναι το ελληνικό κούρδισμα απαραιτήτως.
Το κούρδισμα Λα - Μι, 3 μισή οκτάβες, έχει καθιερωθεί περισσότερο από τους Τούρκους (χωρίς να σημαίνει ότι δεν χρησιμοποιείται και στην Ελλάδα) με τοπικές διαφοροποιήσεις οι οποίες μπορεί να προσθέτουν μέχρι και δύο νότες, από τρεις χορδές η κάθε νότα, και στο χαμηλό και στο ψηλό όριο της έκτασης του οργάνου.
Η Αράβικη εκδοχή του οργάνου έχει μέχρι και 81 χορδές με έκταση Σολ - Ρε. Στα πιο παλιά όργανα οι χαμηλές νότες (οι πρώτες 4-5) αντιστοιχούν σε μία ή δύο χορδές ενώ κάποιες φορές η τελευταία νότα (ψηλή Ρε) αντιστοιχεί σε δύο χορδές).

Δεν γνωρίζω αν υπάρχει κάποια άλλη διαφοροποίηση στο ελληνικό κανονάκι (ή σε αυτό που συναντάμε στον ελλαδικό χώρο τέλος πάντων, γιατί εξ ορισμού πρόκειται για ελληνικό όργανο το οποίο, γνώρισε παράλληλες εξελίξεις σε πολλά μέρη του κόσμου). Πρόκειται να παρακολουθήσω ένα σεμινάριο με ένα δεξιοτέχνη του κανονακίου και ευελπιστώ να πέσει λίγο φως στην υπόθεση.

Όταν και αν έχω κάτι νεότερο θα χαρώ να το μοιραστώ μαζί σας. Οι πληροφορίες για το όργανο πάντως δεν είναι πολλές ακόμα και σε βιβλιογραφία που ανέτρεξα οι περισσότεροι αναφέρουν τα βασικά χαρακτηριστικά του οργάνου, του τρόπου παιξίματος, της προέλευσης κτλ.

Οπότε θα επανέλθω όταν έχω νεότερα..., το ταξίδι συνεχίζεται.

[Λάμπρος Σταυρίδης]

Φίλε Χρῆστο καλημέρα ,
μᾶλλον τό τελευταῖο σου μήνυμα σέ μένα τό ἀπευθύνεις , ἀφοῦ μιλᾶς γιά 24 χορδές κ.λ.π. , ἀλλά ἔγραψες @Δημήτρη . Μᾶλλον μπέρδεψες τά ὀνόματα !!!
Ὅπως ὅμως σοῦ γράφω σέ προηγούμενο μήνυμα , τό δικό μου κανονάκι εἶναι χρόνια ξεκούρδιστο καί δέν ξέρω , οὔτε μπορῶ νά βρῶ , ἀπό ποιά νότα ( μπάσσα ) ἀρχίζει . Αὐτό ἴσως θά μποροῦσε κάποιος πού παίζει νά στό διευκρινίση . Ἀλήθεια , ἄν εἶχες κάποιον γνωστό ὀργανοπαίχτη , θά ἔπαιρνες μαζί μ' αὐτήν καί πολλές ἄλλες πληροφορίες .
Τώρα πού τό σκέφτομαι , ὑπάρχει ὁ Μανώλης ὁ Καρπάθιος πού εἶναι βέβαια μεγάλος καί τρανός , ἀλλ' ἄν ἔβρισκες τό τηλέφωνό του , νομίζω δέν θά ἀρνοῦνταν νά σέ βοηθήση .
Ἐγώ τό ἔκανα αὐτό μιά φορά μέ τόν Εὐγένιο τό Βούλγαρη γιά μιά πληροφορία γιά yayli tanbur πού φτιάχνω , τόν τηλεφώνησα χωρίς νά τόν ξέρω , καί ὁ ἄνθρωπος μέ βοήθησε πραγματικά .
Ἐπίσης , στό κατάστημα μουσικῶν εἰδῶν Νάκας στήν Ἀθήνα , θά μποροῦσες νά τηλεφωνήσης ( ἄν εἶναι ἀνοιχτά ) καί νά μιλήσης μέ κάποιον πωλητή , ὑπεύθυνο γιά τ' ἀνατολίτικα ὄργανα πού πουλάει .

[Χρήστος SGF]

Έχω πληροφορίες οι οποίες δεν είναι και πολύ ενθαρρυντικές. Εκεί που σκοντάφτω τώρα είναι στα μάνταλα, δεν υπάρχει σαφή πληροφορία με πια λογική τοποθετούνται.
Αν τοποθετηθούν έστω και λίγο λάθος το όργανο δεν θα παίζει σωστά. Δυστυχώς με είπαν πως πρέπει να πάω σε κάποιον κατασκευαστή να μου δείξει, ιδανικά στην Τουρκία όπου τα ''τούρκικα'' στην ουσία είναι τα ελληνικά κανονάκια.
Οπότε δεν γνωρίζω πως και πότε θα προχωρήσω σε αυτήν την κατασκευή.

[Λάμπρος Σταυρίδης]

Φίλε Χρῆστο καλημέρα ,
Θά σέ πῶ κάτι τώρα καί θέλω νά τό προσέξης , γιατί  στό κομμάτι : " αὐτό τό μέρος τοῦ ὀργάνου δέν θά μπορέσω νά τό κάνω , ἄρα δέν τό ἀρχίζω καθόλου " , περιέχει τήν ἐμπειρία ὅλων τῶν μελῶν αὐτῆς τῆς ἰστοσελίδας .
Ἡ πρακτική λοιπόν ὅλων ὅταν δέν γνωρίζουν κάτι , εἶναι : Ψάχνω νά βρῶ πῶς θά τό κάνω , εἴτε ἀπό γνώση ἄλλων μελῶν ( πού στήν περίπτωση τῶν μανταλιῶν μᾶλλον δέν ὑπάρχει ) , εἴτε ἀπό τό διαδύκτιο ( ἐδῶ κάτι ὑπάρχει ) , εἴτε νά μοῦ δείξει κάποιος μάστορας ( ἄν βρῶ καί δεχθεῖ ) . Ἄν τίποτε ἀπ' τά παραπάνω δέν μπορῶ νά ἐφαρμόσω , τότε ὑπάρχει ὁ τρόπος τῆς δοκιμῆς : Ἐφ' ὅσον ξέρω μέσες - ἄκρες καί θεωρητικά πῶς γίνεται αὐτό πού θέλω , πειραματίζομαι , δοκιμάζω σ' ἕνα ἄχρηστο ξῦλο , καί σιγά σιγά βελτιώνω τήν τεχνική . Στήν περίπτωση βέβαια τῶν μανταλιῶν , ἐννοεῖται ὅτι πρῶτα πρέπει νά ἐξασφαλίσης τό νά τά προμηθευτῆς .

Γι' αὐτό μήν κάνης πίσω . Ἄν ἔχεις ἀρκετές πληροφορίες γιά τήν ξυλοκατασκευή , πού καί μόνο ἀπ' αὐτήν πολλά θά κερδίσης , ἄρχισέ το σιγά σιγά , μή παύοντας καί νά ψάχνης γι' αὐτό πού δυσκολεύεσαι . Μπορεῖ , μέχρι νά φθάσης ἐκεῖ , κάτι νά βρῆς . Ἐξ ἄλλου , ὅταν ἐκθέσης τή δυσκολία σου , ὅτι δηλαδή δέν μπορεῖς νά τοποθετήσης τά μαντάλια , ὅλοι ὅσοι παρακολουθοῦν τήν ἰστοσελίδα , καί διαφορετικά ὄργανα νά κατασκευάζουν , θά στίψουν τό μυαλό τους γιά νά σέ βοηθήσουν , νά βροῦν λύση . Καί ξέρεις , ἔχουν πολύ μυαλό.....

Τώρα , γιά τή λογική πού τοποθετοῦνται , αὐτή εἶναι ὅτι ὀξύνουν τόν φθόγγο κατά 1 κόμμα τό καθένα . Δηλαδή ἄν ἀπό τό ΝΗ ὡς τό Πα ὁ φθόγγος χωρίζεται σέ 12 κόμματα καί ἡ συγκεκριμένη χορδή μᾶς δίνει τόν φθόγγο Νη , κάθε μαντάλι πού σηκώνεται ( καί μικραίνει τό μῆκος τῆς χορδῆς λειτουργῶντας σάν καβαλλάρης ) φέρνει τόν Νή κοντύτερα στόν Πα 1 , 2 , 3 κ.λ.π. κόμματα .
Μποροῦμε ἀκόμα νά μετρήσουμε τίς ἀποστάσεις τῶν μανταλιῶν στό δικό μου κανονάκι , ὅταν θά ἔρθη ἡ ὥρα . Ἐπίσης , μπορεῖς , πάλι δοκιμαστικά , ἀφοῦ τεντώσης μιά χορδή πάνω ἀπό ἕνα ὑποτυπῶδες μακρόστενο  ἠχεῖο , νά δοκιμάζης μέ ἀνάλογη μετακίνηση ἑνός κινητοῦ μανταλιοῦ κάτω ἀπ' τή χορδή τό τί φθόγγο παράγει κάθε φορά αὐτή , σέ σύγκριση μέ τούς φθόγγους πού παράγει κάποιο κατάλληλο ἀνατολίτικο ὄργανο ἤ κουρδιστήρι βυζαντινῆς μουσικῆς . Ἔτσι θά καταλάβης σέ τί ἀπόσταση τοποθετεῖται κάθε μαντάλι .

Ἔ , δέν εἶναι καί ἐπιστήμη !!! Οἱ ἄλλοι δηλαδή πῶς τά βάζουν ;

[Χρήστος SGF]

ευχαριστώ για τις πληροφορίες, δεν τα παρατάω απλά απο ότι βλέπω θα με πάρει πολληηηηηη παραπάνω χρόνο όπιό ότι ήλπιζα. Όπως είπες ψάξιμο και πειράματα πάνω σε πρόχειρα ξύλα.
Είναι και μυστήρια η χρονική στιγμή για να βρεις κάποιον να πας κοντά του να σε δείξει κτλ. συν το οικονομικό που αν συνεχίσουμε λίγο ακόμη θα βουλιάξουμε και δεν θα έχουμε λεφτά όχι μανταλάκια για κανονάκι να πάρουμε αλλά ούτε και για μπουγάδα
Συν τώρα που ζεστάθηκα θέλω να κάνω και άλλα όργανα οπότε ενδιάμεσα θα μπουν σφήνα κάποιες λύρες που έχω στο μυαλό μου, φλογέρες, μαντολίνα κτλ.