Κλίση μπράτσου και αντισκέβρωμα

[ουσακ]

γεια σας και από μένα. το θέμα της κλίσης του μανικου δεν είναι τοσο απλό αλλά το έχετε πλησιάσει αρκετά. μου κάνει πολύ εντύπωση που ερασιτέχνες προχωράτε τόσο βαθιά στην κατασκευή ενός οργάνου.
 πρώτα απόλα θέλω να πω πως το μπουζούκι ειδικά ειναι πολύ ιδιότροπο στην κατασκευή του και χωρίς πολλά στάνταρ. στην ουσία οι καινούριοι αντιγράφουν τους παλιούς.
 έτσι η πείρα δείχνει πως μυστικά υπάρχουν πολλά .... και όσο πιο πολύ προχωρά κανεις στην κατασκευή τόσο περισσότερα ανακαλύπτει.
 όσον αφορά τις κλίσεις του μάνικου λοιπόν καθορίζεται από το τι καπάκι θα βάλουμε, την ελαστικότητα του σε παλμικές κινήσεις ταυτόχρονα σε τρεις διαφορετικούς άξονες, το είδος του μάνικου, το αν θα βάλουμε βέργα ρύθμισης και τι ήχο τελικά θέλουμε να πάρουμε.
 όταν γνωρίζουμε όλα αυτά λαμβάνουμε υπόψιν και τον παίχτη του οργάνου και τότε αποφασιζουμε τι ακριβώς κλίση θα δώσουμε στο μάνικο.
 τις περισσότερες όμως παραμέτρους τις αντιμετωπίζουμε εμπειρικά.
 και εδώ μπαίνουν τα μυστικά..... δηλ και γω τώρα η κάποιος άλλος γνωστης πως να εξηγήσει με λόγια πιο είναι το πιο κατάλληλο καπακι για κάποιον που θέλει πρίμο όργανο σε δυό αράδες όταν πρέπει να δοκιμάσεις να ακούσεις χιλιάδες καπάκια σε μια προσπάθεια χρόνων για να μάθεις και τελικά να διαπιστώσεις πως ίσως να είσαι και κουφός!!

[Sforzando]

Φίλε Ουσάκ θα ήθελα να θέσω κάποια ερωτήματα και με ενδιαφέρει πολύ η άποψη σου, όπως πιστεύω, ενδιαφέρει και τους περισσότερους φίλους του forum:

Οι χορδές ενός μουσικού οργάνου με την χρονιότητα της τάσης τραβάνε το μπράτσο έστω και ελάχιστα προς τα πάνω,όπως φαίνεται στο σκίτσο Γ ?

Εάν ισχύει αυτό τότε με την αρνητική κλίση- σκίτσο Β- προστίθεται ένα είδος αντίστασης σε αυτήν την τάση των χορδών σαν είδος προφύλαξης ενός μελλοντικού σκεβρώματος?

Εάν κανονικά ένα μπράτσο πρέπει να τοποθετείται σύμφωνα με το σκίτσο Β πόσες μοίρες(γιατί μιλάμε για γωνία) πρέπει να έχει αυτή η γωνία? Μιλάμε για flat top όργανα.

Και κάτι τελευταίο, εάν το σκίτσο Γ με την κλίση προς τα πάνω εντύνει το πιθανό σκέβρωμα τότε για ποιο λόγο στις κλασικές κιθάρες δίνεται ακριβώς μια τέτοια κλίση(θετική)? Μήπως στις κιθάρες οι χορδές τραβάνε το μπράτσο προς τα κάτω?

[ΚαΠα]

 όσον αφορά τις κλίσεις του μάνικου λοιπόν καθορίζεται από το τι καπάκι θα βάλουμε, την ελαστικότητα του σε παλμικές κινήσεις ταυτόχρονα σε τρεις διαφορετικούς άξονες, το είδος του μάνικου, το αν θα βάλουμε βέργα ρύθμισης και τι ήχο τελικά θέλουμε να πάρουμε.
 όταν γνωρίζουμε όλα αυτά λαμβάνουμε υπόψιν και τον παίχτη του οργάνου και τότε αποφασιζουμε τι ακριβώς κλίση θα δώσουμε στο μάνικο.
 τις περισσότερες όμως παραμέτρους τις αντιμετωπίζουμε εμπειρικά.
 

Επειδή πραγματικά είναι η πρώτη φορά που το ακούω, θα ήταν ενδιαφέρον να μας πεις φίλε Ουσακ, με ποιο τρόπο επηρεάζει το είδος του καπακιού που θα χρησιμοποιήσουμε, την κλίση του μάνικου. Εννοείς ότι ότι θα πρέπει να καθορίζουμε το ύψος του καβαλάρη ανάλογα με το καπάκι; Και με ποιό τρόπο; Ας πούμε σε μαλακά καπάκια χαμηλός καβαλάρης και στα πιό σκληρά ψηλός;

[ΚαΠα]

Και κάτι τελευταίο, εάν το σκίτσο Γ με την κλίση προς τα πάνω εντύνει το πιθανό σκέβρωμα τότε για ποιο λόγο στις κλασικές κιθάρες δίνεται ακριβώς μια τέτοια κλίση(θετική)? Μήπως στις κιθάρες οι χορδές τραβάνε το μπράτσο προς τα κάτω?

Από τα σκίτσα που δημοσίευσες στο πρώτο σου μήνυμα, ίσως λανθασμένα είχα την εντύπωση ότι μιλάγαμε για τα μπουζούκια. Γιατί από εκεί και πέρα κάθε όργανο έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες (π.χ. η κλασσική κιθάρα έχει φαρδύτερο μπράτσο και πλαστικές χορδές). Και μάλιστα αν το ψάξει κανείς, ακόμα και για το ίδιο όργανο (π.χ. ακουστική κιθάρα) θα διαπιστώσει ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις και τεχνικές για τον τρόπο που καθορίζεται η κλίση του μπράτσου.

[ουσακ]

ας πουμε πρώτα για τις κλασικές κιθάρες. είναι ευνόητο πως οι πλαστικές χορδες ειναι πιο ελαστικές και έτσι η απόσταση των χορδών από το μανίκι πρέπει να είναι μεγαλύτερη, απ ότι στις ακουστικές κιθαρες ας πουμε. έτσι η κλιση είναι θετική σύμφωνα με το σχέδιο στην αρχή.
 τώρα με το μπουζούκι τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. όταν μιλούμε παντα σε γενικές γραμμές την κλίση του μάνικου την καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το είδος του καπακιού που θα χρησιμοποιήσουμε. πολλοί λένε πως αν θέλουμε δηλ μπασο ηχο το καπακι όπως καταλαβαίνετε πρεπει να είναι αρκετα ελαστικό. ετσι δεν θέλουμε πολυ ύψος στον καβαλάρη. αυτό όμως είναι μαλλον η μισή αλήθεια γιατί το κάθε καπακι περικλείει τον δικό του ήχο.... θα μπορούσε να ειναι αρκετά ελαστικό και να βγάζει πρίμα. τότε παίζεις με αλλες παραμετρους, όπως παχος στο καπακι παχος και ύψος στα καμαρια κτλ ξεκινήστε να πειραματίζεστε με μεσαίου μεγέθους καβαλάρηδες και μισή μοιρα αρνητική κλίση περίπου και ανάλογα από το αποτέλεσμα που θα παρετε στο επόμενο όργανο μπορείτε να κάνετε κάτι διαφορετικό.
 στην κατασκευή των ενχόρδων δεν υπαρχουν ποτέ δύο ίδιοι δρόμοι..... και αυτό είναι μαγικό...

[Sforzando]

Φίλε ουσακ από τις κατασκευές σου στο μπουζούκι ,έχεις καταλήξει σε κάποιο όριο σχετικά με την μέγιστη κλίση που μπορούμε να δώσουμε,για παράδειγμα 1 ή 2 μόιρες ?. Επίσης η αρνητική κλίση εφαρμόζεται και σε λαούτο ή ούτι ?(εντελώς διαφορετικά όργανα και αυτά).

[ουσακ]

κάποιος που είναι καλός επαγγελματίας οργανοποιός, τη μεγαλύτερη εμπειρία του την αντλεί από τις επισκευές του. ο δικός μου δάσκαλος και εννοω αυτόν που με μύησε στην υπέροχη αυτή τέχνη, εχει κάνει χιλιάδες επισκευές. Ολες επιτυχημένες πάνω από τα προβλεπώμενα. αυτός θα έλεγε πως δεν υπάρχουν στανταρ στις κατασκευες και ειδικά στις επισκευες. εκει μαθάίνεις. μου έλεγε.....πρέπει να μιλάς με το ξύλο..... να ακούς το καπακι ......εχει τόσα να σου πει ...
δεν υπαρχουν κανόνες δεν υπάρχουν μόνο τύποι ακουστικής θεωριας... δεν υπαρχει μόνο ο ψυχισμός στον ήχο.... πρέπει και να μαθεις να μιλάς με το κομμάτι του δέντρου που έχεις μπροστά σου.... απλά λοιπόν πειραματιστείτε και όλα θα φανούν μπροστά σας....μόνο που πρέπει να ακούς....

[Χρήστος Φυλλαρίδης]

Πραγματικα ειναι πολυ σημαντικη παραμετρος η ενδοτικοτητα που θα εχει το καπακι στην τελικη του μορφη οσο αφορα το υψος του καβαλαρη.Σε ενα ανενδοτο καπακι=πριμο σχετικα οργανο, αρκουμαστε στους υπολογισμους που ειπωθηκαν πιο πανω(παχος ταστιερας,ταστα ,αποσταση χορδων απο τα ταστα) και αναλογως δινουμε κλιση ή οχι ετσι ωστε να παρουμε το επιθυμητο υψος καβαλαρη.Στο ενδοτικο καπακι πρεπει παντα να υπολογιζουμε και την πρωταρχικη  βυθηση του κατα το  τεντωμα των χορδων αλλα και την ελαχιστη ακομα που θα προκληθει μετα απο καποιο καιρο.Ετσι λοιπον   σε ενα τετοιο καπακι θα πρεπει να προστεθουν και καποια ελαχιστα χιλιοστα ακομα για το υψος του καβαλαρη.Αυτα τα εχω συμπερανει απο τις  βαριες επισκευες που εχω κανει κατα καιρους ,αλλα και απο την προγενεστερη κατασκευη ενος ολοκληρωμενου οργανου.Παντως  εχω καταλαβει πως δεν υ παρχει κανονας απολυτος ,καθε ξυλο και καθε κατασκευη εχει τα δικα της χαρακτηριστικα και πρεπει να δοκιμαζουμε και να πειραματιζομαστε.

[theodoropoulos]

καλησπερα και απο μενα.,..ειχα σπασει και γω το κεφαλι μου και τελικα καταφερα και ¨"ανακαλυψα"αυτον εδω τον μαθηματικο τυπο για την κλιση του μπρατσου...οι υπολποιποι παραμετροι εξηγουνται...το ειχα ποσταρει σε ενα ξενο φορουμ...δειτε το...
http://www.mylespaul.com/forums/luthiers-corner/118708-neck-angle-equation.html

υγ:στα μπουζουκια το Υ ειναι μηδεν,μην αγχωνομαστε!!

[Sforzando]

Γεια σου Μητσάρα με τα μαθηματικά σου!!! Θα το δοκιμάσω φίλε και θα σου πω!

[Sforzando]

Λοιπόν ύστερα από αρκετή μελέτη του τύπου που έδωσε ο φίλος theodoropoulos ,έψαξα και βρήκα τον πίνακα των τριγωνομετρικών αριθμών που είναι απαραίτητος, για να μετατρέψουμε την εφαπτομένη σε μοίρες για την κλίση του μπράτσου.

[Sforzando]

Ο πίνακας είναι ο παρακάτω:

[bacharikos]

Όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε οι συνιστώσες και τα δεδομένα είναι πάρα πολλά για το θέμα αυτό. Όμως το πιο βασικό είναι η αντοχή του οργάνου. Αν έχουμε σαν δεδομένο ότι ο χορδοκράτης σε ένα μπουζούκι ειναι στην θέση 0 (δηλαδή το πάνω μέρος του εφάπτεται με το καπάκι), τότε ένας καβαλάρης κάτω από 13 cm ύψος μπορεί να δώσει ένα μαλακό αλλά φτωχό όργανο λόγω της μικρής τάσης. Ένας καβαλάρης πάνω από 17 cm μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ένα βουλιαγμένο καπάκι λόγω της μεγάλης τάσης που δημιουργεί από την γωνία που σχηματίζουν οι χορδές που φεύγουν από τον χορδοκράτη. Αυτό θα είναι και το κριτήριό μας για την κλίση (σαφώς αρνητική) που θα δώσουμε σε ένα μπουζούκι-τζουρά κλπ. Δεν χρειάζονται ιδιαίτεροι μαθηματικοί τύποι, αρκεί ο τρόπος με τον χάρακα που εξηγεί παραπάνω ο φίλος Δημήτρης και φυσικά να διαισθάνεται και να γνωρίζει κανείς, ως ένα βαθμό, το επιθημητό ύψος του καβαλάρη.

πχ με ένα λεπτό υπερ-ελαστικό καπάκι και μεγάλη απόσταση του πρώτου καμαριού από τον καβαλάρη, θα βουλιάξεις και με 13 cm καβαλάρη.

Με λίγα λόγια,  η επόμενη ερώτηση του θέματος πρέπει να είναι:
"Τι ύψος καβαλάρη χρειάζομαι και ποια είναι τα δεδομένα και οι παράμετροι που θα το επηρεάσουν?"