Κατασκευή λάφτας - Γαλλική καρυδιά

[sakkalis]

Με αφορμή την παραίνεση του φίλου Βαγγέλη στην 1η έκθεση που κάναμε και ενός φίλου πρόσφατα, άρχισα να ξεσκονίζω τα κιτάπια μου για να μαζέψω όσα πιο πολλά στοιχεία που να βοηθάνε στην κατασνκευή της λάφτας. Παιδεύτηκα αρκετά αλλά πιστεύω πως αυτά που βρήκα δεν είναι και λίγα τελικά. Η αλήθεια είναι πως θα είναι μια καλή ευκαιρία να θυμηθώ και γω λεπτομέρειες μιας και ε΄χουν περάσει ήδη 6 χρόνια από την κατασκευή. Πριν ξεκινήσω την περιγραφή θα ήθελα να ξεκαθαρίσω δυο  σημεία:
Η μέθοδος και η τεχνική που χρησιμοποίησα είναι βασικά αυτή που έμαθα από τα σεμινάρια που είχα κάνει στον όμιλο ελληνικών τεχνών με κάποιες δικές μου προσαρμογές. Ως μέθοδος δεν ισχυρίζομαι ούτε ότι είναι η σωστή ούτε η μοναδική αλλά αυτή που εγώ χρησιμοποίησα για την κατασκευή του οργάνου που έφερεα και στην έκθεση. Σαν καλούπι μπορώ να πω ότι είναι μια λάφτα  με κλίμακα μικρότερη απ’ότι συνήθως (60 εκ.) και μικρό σκάφος. Ο όλος σχεδιασμός βασίστηκε σε πρότυπη λάφτα που είχε καστασκευάσει ο δάσκαλος μου στον όμιλο ο Φώτης ο Λουρίδας) το καλούπι της που στην ουσία αντέγραψα.
Για πιο εύκολη ανάγνωση και κατανόηση του κειμένου θα προσπαθήσω να το χωρίσω θεματικά σε παραγράγους/κεφάλαια που θα πλαισιωθούν  από αντίστοιχο υλικό (κατά κύριο λόγο σκαριφήματα από το σχεδιασμό και την καταγραφή λεπρομεριών χειρόγραφα). Δυστυχώς το φωτογραφικό υλικό από την κατασκευή είναι ελάχιστο αλλά ελπίζω το τελικό αποτέλεσμα να είναι κατανοητό και χρήσιμο. Ας αρχίσουμε λοιπόν:

[sakkalis]

1.   Εισαγωγή- κατασκευή του καλουπιού.
Το σκάφος της  λάφτας καο όχι μόνο ακολουθεί την τεχνοτροπία του ουτιού.  Με βάση αυτήν τη λογική το σκάφος της προκύπτει από την περιστροφή της επιφανείας του ήμισυ της του πρόσθιας όψης του σκάφους. Δηλαδή εάν έχεις αντιγράψει το σχήμα ενός καπακιού μπορείς να φτιάξεις έυκολα το καλούπι του. Με τον τρόπο αυτό έφτιαξα  και εγώ το καλούπι της λάφτας μου. Στο σχήμα 1 φαίνεται η κάτοψη του σκάφους. Το σχήμα χωρίστηκε στην μέση (αξονικά κατά μήκος).  Για την κατασκευή του καλουπιού χωρίζουμε την μισή επιφάνεια με κάθετες στον άξονα ανά τόση απόσταση όσο και το πάχος των σανίδων που έχουμε. Με τον διαβήτη σχεδιάζουμε κυκλικούς δίσκους διαμέτρου όση και το μέγιστο ύψος που προκύπτει από το σχέδιο μας. Οι κυκλικοί δίσκοι κολλούνται διατηρώντας πάντα τον άξονα και προκύπτει ένα καλούπι με σκάλες (βλέπε σχήμα 2 –πλάγια όψη).  Από κει και πέρα η διαδικασία είναι γνωστή και έχει αναφερθεί πολλές φορές και εδώ στο φορουμ. Η βασική αρχή για να διατηρήσουμε το σχήμα το σκάφους που σχεδιάσαμε είναι ότι σε κάθε κυκλικό δίσκο κρατάμε το μέγιστο ύψος απείραχτο και κατεβάζουμε το άλλο ύψος στο μέγιστο του επόμενου κυκλικού δίσκου. Στη δικιά μου περίπτωση χρησιμοποιώ πριόνι για τα χοντρά και μια καλή χοντρή ράσπα που έχω για πιο λεπτομερή μορφοποίηση. Μετά με γιαλόχαρτα ομαλοποιείς και λειαίνεις το καλούπι. Ένα σημείο που θέλω να αναφέρω έιναι πως το δικό μου καλούπι έγινε συμπαγές. Με αντίστοιχη μικρή προσαρμογή θα μπορούσε να γίνει κούφιο αλλά πιστεύω πως τα συμπαγή καλούπια παρά το βάορς τους είναι πιο καλά. Μια βασική λεπτομέρεια/διαφορά με το καλούπι του μπουζουκιού είναι πως πρέπεις να αφήσεις μια υποδοχή  στο καλούπι για να μπεί ο πίσω τάκος. Ο πίσω τάκος μορφοποιείται και σχηματοποιείται πάνω στο καλούπι αφού στηριχθεί με βίδα πάνω στο βασικό κορμό του καλουπιού. Πάνω στο καλούπι μορφοποιείται και μπροστά τάκος. Μια σκέψη πάνω σε αυτό σημείο είναι πως με ένα παρόμιο τρόπο μπορεί να γίνει και το μπουζούκι μιας και μου δίνει την αλισθηση ότι προσφέρει καλυτερη συναρμογήτων ντουγών και αντοχή την ώρα που θα σφίγγει η κολλάντζα. Θα το δοκιμάσω κάποια στιγμή στο μέλλον. Θα ήθελα να επισημάνω κάτι ακόμα σχετικά με τα καλούπια. Με τον τρόπο αυτό όπως είπαμε φτιάχνεται και το ούτι (συμμετρικό σκάφος κυκλικής διατομής οι φέτες). Μια σκέψη για επόμενες κατασκευές ελιναι να χρησιμοποιήσω το καλούπι αυής τη λάφτας μια και είοναι αρκετά μικρό για την κατασκευσυή μιας μπουζουκομάνας με κάποια τροποποίηση βέβαια (σχήμα 3). Ανήκει και αυτό στα μεγαλεπίβολα μελλοντικά μου σχέδια.   

[sakkalis]

Ακολουθούν τα σχήματα 2 και 3

[sakkalis]

2.   Κατασκευή του σκάφους - Αρμογή στο καλούπι.
Οι ντούγιες σχηματοποιούνται με την γνωστή μέθοδο (δεν επικτείνομαι γιατί έτσι τελικά θα πρέπει να γράψω βιβλίο). Μιας και το σκάφος είναι συμμετρικό μπορούμε να γυρίσσουμε το σύνολο των ντουγών και να τις ταιράξουμε πάνω στο σκάφος. Για να μην κολλάνε οθι ντούγες πάνω στο σκάφος χρησιμοποιώ υγρό απορρυπαντικό πιάτων με το οποίο αλείβω το σκάφος όλο. Το αφήνω μια δυο μέρες να στεγνώσει γιατί βάζω μπόλικο. Προτιμήστε με άρωμα λεμόνι για να μυρίζει όμορφα όταν δουλεύετε. Θέλει προσοχή να μην λερώσουμε τους δυο τάκους γιατί αλλιώς δεν θα κολλήσουν οι ντούγιες  γεγονός που έχει ολέθρια αποτελέσματα. Την τεχνική με το υγρό απορυπαντικών πιάτων θα την χαρακτήριζα πολύ καλή μιας και την χρησιμοποιώ πάντα και ποτέ δεν μου έχει κολλήσει  σκάφος σε καλούπι (μπουζούκι λαούτο, μπαγλαμά) που έχω φτιάξει.  Κολλώντας τις ντούγες η βίδα που στηρίζει το πίσω τάκο πιθανόν να καλυφθεί. Αφαιρούμε το κομμάτι που έχει καλυφθεί με ντούγες στο σχήμα της βίδας ούτως ώστε να ξεβιδώσουμε την βίδα να ελευθερωθεί ο τάκος  και να βγεί το σκάφος από το καλούπι. Σεαυτό ακριβώς το σημείο είναι που μπαίνουν τα όμορφα διακοσμητικά που βλέπουμε στα ούτια και στις λάφτες.  Τελειώνοντας με το σκάφος πρεέπει να αναφέρουμε ότι φέρει εσωτερικό παραπέτι από κελεμπέκι 2χιλιοστά εσωτερικά γύρω γύρω για να πατήσουνε πάνω τα καμάρια και το καπάκι. Το σκάφος δέθηκε εσωτερικά με γάζα και ντύθηκε με βελουτέ χαρτί. Βλέπε σχετική φωτογραφία.

[sakkalis]

Αυτά λοιπόν προς το παρόν παιδιά.
Ελπίζω να βρω λίγο χρόνο να το συνεχίσω πρίν περάσουν άλλα δυο χρόνια.

[Πλιακώνης Κωνσταντίνος]

Μπράβο πολύ ωραίο αν και δεν ξέρω καθόλου την λάφτα να σε καλα γιατί μου την έμαθες εσύ, εύχομαι πάντα να κάνεις τόσο όμορφες κατασκευές όπως αυτή

[kedros27(Χρήστος.Μ)]

πολυ ωραία δουλειά, πανέμορφο όργανο, φίλε σακαλη μιας και έχεις κάνει και μαθήματα να μας παίξεις και κάτι, έλα ν ακούσουμε κ ένα ήχο κάπως διαφορετικό.

[sakkalis]

Ας ανεβάσω μερικά ακόμα που έχω σκανάρει και θα γράψω αναλυτικά αργότερα για το καπάκι.
Η ποιότητα ίσως δεν είναι καλή αλλά τα σχέδια έγιναν με μολύβι και χαρτί και σκαναρίστηκαν μετά.
Η όλη κατασκευή βασόστηκε στα σχέδια που έφτιαξα.
Δυστυχώς φωτογραφίες από την κατασκευή δεν υπάρχουν παρά μονάχα από το τελειωμένο όργανο.

Επανέρχομαι

Χρστο έχω να πιάσω την λάφτα χρόνια για να παίξω. Πρέπει να δουλέψω λίγο πριν πιάσω και να ηχοφραφήσω κάτι.

[Ανδρέου Δημ.]

Συγχαρητηρια Δημητρη!!!!!!!!
Πολυ ωραια δουλεια εχεις κανει!!!!!!!!!

[Vagges2010]

Μπράβο ρε Δημήτρη. Να είσαι καλά. Το περίμενα πως και πως. Σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Θα παρακολουθήσω με προσοχή τις αναρτήσεις σου και ελπίζω στην συνέχεια να μην σε πρήξω πολύ με τις απορίες μου

[pantelis]

Συγχαρητηρια Δημητρη ωραία δουλειά

[katsem14]

ευχαριστουμε πολυ δημητρη για τις πληροφοριες σου!!αν καταλαβα σωστα το παχος ταστιερας ειναι 1 με 2 χιλιοστα οπως το περιγραφεις στο σχεδιο?παχος καμαριων?και παλι ευχαριστω!!!

[ΖΑΡΚΑΔΑΣ ΚΩΣΤΑΣ]

ΣΑΚΑΛΗ ΑΣΤΑ ΑΥΤΑ. ΚΟΥΡΤΙΣΕ ΚΑΙ ΠΑΙΞΕ ΜΑΣ ΚΑΤΙ ΝΑ ΜΑΣ ΦΤΙΑΞΕΙΣ..............

[Silvestro]

Δικιο εχει ο Κωστης....
Αφου ξερεις, ριξε μας κ καμια πενια...
(μπραβο για την υπεροχη κατασκευη-πληροφοριες...)

[konstantinos77]

Σακαλη ομορφιες φίλε μου.
αι μπραβο σου που μοιράζεσαι τις πληροφοριες σου μαζι μας.
Άλλος ενας γνήσιος συμφουριτης!