Αποστολέας Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΡΑΣ  (Αναγνώστηκε 2185 φορές)

Jessie

  • Jr. Member
  • **
  • Μηνύματα: 62
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΡΑΣ
« στις: Ιούνιος 17, 2013, 06:00:08 μμ »
Με το όνομα Λύρα στην Αρχαία Ελλάδα ,βρίσκουμε ένα σύνολο μουσικών οργάνων, όπως η Κίθαρις, η Φόρμιγξ, η Κιθάρα, η Βάρβιτος και το καθεαυτό όργανο Λύρα  που ονομαζόταν και Χέλυς. Το πώς δημιουργήθηκε η Λύρα το διαβάζουμε στον Ομηρικό Ύμνο εις Ερμήν ,ο οποίος  χρονολογείται από τον ζΆ  π.Χ. αιώνα.
   Σύμφωνα με την παράδοση ,ο Ερμής κάποτε έκλεψε τα βόδια από τον αδελφό του τον θεό της Μουσικής Απόλλωνα και τα μετέφερε σε ένα σπήλαιο. Για να εξευμενίσει τον θυμό του Απόλλωνα, έφτιαξε την Λύρα από καύκαλο χελώνας και εντέρινες  χορδές, αυτήν την πρώτη Λύρα την έδωσε στον Απόλλωνα και από τότε ο Θεός της Μουσικής δεν την αποχωρίστηκε ποτέ, η Λύρα αυτή πήρε το όνομα «Απολλώνιος Λύρα».
   Η Λύρα σαν μουσικό όργανο   ήκμασε τον εΆ π.Χ. αιώνα και κυριάρχησε σε τέτοιο βαθμό στα μουσικά δρώμενα της Αρχαίας Ελλάδας, ώστε να ταυτιστεί ,με τον όρο «Εθνικό όργανο» του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου.
   Η Λύρα παραδοσιακά κατασκευαζόταν από όστρακο χελώνας την λεγόμενη χέλυν. Η Λύρα ξεκίνησε με τρεις χορδές και σύμφωνα με την παράδοση οι επόμενες χορδές προστέθηκαν αργότερα:η τέταρτη χορδή από τον Λίνο, τον γιό του Απόλλωνα και της Καλλιόπης και την πέμπτη χορδή την πρόσθεσε ο Τόρηβος ή Τυρρηνός, γιός του Ηρακλή και τελικά στα μετέπειτα χρόνια (ηΆ-ζΆ π.Χ αιώνας) έχουμε την επτάχορδη Λύρα από τον Τέρπανδρο.
 
Οι χορδές της Λύρας είχαν το ίδιο μήκος  με διαφορετικό όμως πάχος, ώστε κάθε χορδή να δίνει διαφορετικής οξύτητας ήχο. Το επάνω μέρος του ηχείου της Λύρας  κατασκευάζονταν από δέρμα βοδιού σε μορφή μεμβράνης, αυτό ήταν κάτι σαν το σημερινό «καπάκι» των εγχόρδων μουσικών οργάνων, στα πλάγια της Λύρας τοποθετούσαν τα λεγόμενα «κέρατα» δύο δηλαδή βραχίονες συνήθως από κέρατο αγριοκάτσικου. Οι χορδές της Λύρας κατασκευάζονταν από έντερο ζώων και τανύζονταν με τους κολλάβους, δηλαδή τα σημερινά κλειδιά.   
   ¶’Άλλο εξάρτημα της Λύρας ήταν ο ζυγός, ένα κομμάτι ξύλο στο οποίο στερέωναν τα κλειδιά. Το άλλο άκρο των χορδών δένονταν με κόμπο στο χορδοτόνιο, μια ξύλινη δηλαδή πλάκα που έβαζαν στο κάτω μέρος του οργάνου. Επάνω στο ηχείο τοποθετούσαν μια ξύλινη σανίδα μικρών διαστάσεων, που κρατούσε τις χορδές στις αποστάσεις τους και πιο ψηλά από την μεμβράνη, το εξάρτημα αυτό ήταν γνωστό με το όνομα μαγάς και δεν είναι άλλο από τον σημερινό καβαλλάρη που βρίσκουμε σε όλα τα έγχορδα μουσικά όργανα.
   Οι μουσικοί της Λύρας οι λεγόμενοι Λυριστές, έπαιζαν την Λύρα ακουμπώντας την στα γόνατα τους  καθιστοί ,ενώ όσοι ήθελαν να παίζουν και με τα δύο χέρια εξαρτούσαν την Λύρα με τον τελαμώνα, έναν ιμάντα από δέρμα με τον οποίο κρέμαγαν το όργανο από το στήθος τους .
 
   Η Λύρα παιζόταν με το πλήκτρο, την σημερινή πένα και κατασκευάζονταν από ποικίλα υλικά όπως σκληρό ξύλο, ελεφαντόδοντο, κέρατο και σπάνια από ορείχαλκο. Η Λύρα παιζόταν με το δεξί χέρι και με το αριστερό συνήθως σταματούσαν την δόνηση των χορδών όπου αυτό ήταν απαραίτητο. Πολλές φορές όμως έπαιζαν μουσική και με το αριστερό χέρι και πάντα με γυμνά δάκτυλα. Σήμερα οι Λύρες κατασκευάζονται από διαφορετικά υλικά και κυρίως ξύλο, πάντα όμως η κατασκευή μια Αρχαιοελληνικής Λύρας με τα χαρακτηριστικά εκείνης της εποχής, αποτελεί μια πρόκληση για τους σύγχρονους οργανοποιούς αλλά και μουσικούς.

Δείτε και την πορεία κατασκευής αρχαιοελληνικής λύρας στο θέμα: Παρουσίαση κατασκευών :) :) :)

Jessie

  • Jr. Member
  • **
  • Μηνύματα: 62
Απ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΡΑΣ
« Απάντηση #1 στις: Ιούνιος 17, 2013, 06:00:56 μμ »
...

Sforzando

  • Hero Member
  • *****
  • Μηνύματα: 1.346
  • Για την υπέροχη τέχνη της Οργανοποιίας!!!
    • LUTHIER SCHOOL
Απ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΡΑΣ
« Απάντηση #2 στις: Ιούνιος 25, 2013, 11:19:11 μμ »
Και Λύρα και ιστορία,ρε Τσέσσυ είσαι καταπληκτική!!! :)

Tags: