ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑΣΤΙΕΡΕΣ
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΣΤΙΕΡΑ
Η ξυλεία η οποία έχει πλέον καταξιωθεί στα χέρια επαγγελματιών αλλά και ερασιτεχνών οργανοποιών είναι ο έβενος, ο έβενος ανήκει στο γένος Diospyros. Στο παγκόσμιο εμπόριο μπορούμε να βρούμε πολλά και διαφορετικά είδη έβενου, συνήθως τα έβενα που χρησιμοποιούμε για την κατασκευή της ταστιέρας είναι ο Αφρικανικός έβενος και ο Ινδικός, διάφορες άλλες ονομασίες ανάλογα το μέρος είναι: gaboon ebony,Andaman ebony,Macassar ebony, Ceylon ebony κ.λπ.
Μια άλλη επίσης καλή επιλογή ξύλου για ταστιέρα είναι ο Βραζιλιάνικος ή ο Ινδικός παλίσανδρος.
Ο Ινδικός παλίσανδρος είναι μια πολύ καλή επιλογή ειδικά για τα πρώτα όργανα που κατασκευάζει κανείς γιατί είναι σταθερό ξύλο και πιο εύκολο στο πλάνισμα με το χέρι από τον έβενο. Άλλα είδη που μπορούμε να συναντήσουμε είναι τα παρακάτω: Madagascar rosewood,Bolivian rosewood κ.λπ.
ΑΠΛΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ
Όταν αγοράζουμε ταστιέρες από καταστήματα με είδη οργανοποιίας και τις προμηθευόμαστε σε μορφή billet, θα πρέπει να τις εξετάζουμε κάτω από ένα δυνατό φως και να ελέγχουμε για σχισίματα, σκεβρώματα και διάφορες άλλες βλάβες, ελέγχουμε επίσης και τα σόκορα γιατί εκεί συνήθως υπάρχουν σχισίματα ξήρανσης. Για να ελέγξουμε την επιπεδότητα του τεμαχίου που έχουμε προμηθευτεί, τοποθετούμε την ταστιέρα σε μια επίπεδη και σκληρή επιφάνεια και κοιτάμε αν κάθεται απολύτως επίπεδα επάνω στην επιφάνεια αυτή. Μια πολύ ελαφριά κυρτότητα στο billet μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο εάν γίνεται επίπεδη η ταστιέρα με αντίστοιχη ελαφριά πίεση εκ μέρους μας. Στην φωτογραφία No φαίνεται ένα τεμάχιο έβενου,ενώ στην φωτογραφία No φαίνεται η μέτρηση της υγρασίας με υγρασιόμετρο.
Η ΚΛΙΜΑΚΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ
Λέγοντας κλίμακα κατασκευής εννοούμε το μήκος της ελεύθερης χορδής μεταξύ δύο σταθερών σημείων,στα έγχορδα όργανα το μήκος αυτό καθορίζεται μεταξύ του προσκέφαλου(μικρός καβαλάρης ή μαξιλάρι ή κόκαλο) και του μεγάλου καβαλάρη(γέφυρα ή ζυγός). Αυτό το μήκος μεταξύ των δύο παραπάνω στοιχείων μετριέται σε χιλιοστά(mm) και καθορίζει την κλίμακα κατασκευής. Έτσι όταν λέμε για παράδειγμα πως ένα μπουζούκι έχει κλίμακα κατασκευής 670mm εννοούμε ακριβώς το παραπάνω μήκος της ελεύθερης χορδής μεταξύ των δύο σταθερών σημείων αναφοράς ή ένας μπαγλαμάς έχει κλίμακα 350 mm πάλι εννοούμε το μήκος της ελεύθερης χορδής. Τα μουσικά όργανα κατασκευάζονται σε διάφορες κλίμακες μικρότερες ή μεγαλύτερες ανάλογα με τις προτιμήσεις του τεχνίτη αλλά και του οργανοπαίκτη αφού η κλίμακα κατασκευής επηρεάζει και τον παραγόμενο ήχο.
ΚΑΙ ΛΙΓΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΜΕΛΕΤΗ
Για να υπολογίσουμε τις θέσεις που θα χαράξουμε την ταστιέρα για την τοποθέτηση των τάστων πρέπει να διαλέξουμε την φόρμουλα υπολογισμού, υπάρχουν διάφορες φόρμουλες, μια εξ αυτών που χρησιμοποιείται πάρα πολύ προκύπτει από την δωδεκάτη ρίζα του δύο, ο αριθμός που προκύπτει είναι 1.0594631,αυτό σημαίνει πως η κλίμακα κατασκευής(scale length) θα είναι 1.0594631 φορές η απόσταση από το πρώτο τάστο μέχρι το τέλος της κλίμακας, από το παραπάνω προκύπτει η σχέση 1.0594631/.0594631=17.817152 ή με στρογγυλοποίηση 17.817.
Αυτός είναι και ο αριθμός με τον οποίο μπορούμε να υπολογίσουμε τις θέσεις των τάστων που θα τοποθετήσουμε στην ταστιέρα. Θα επανέλθουμε στο θέμα κατά την χάραξη της κλίμακας. Αξίζει να μνημονεύσουμε εδώ την καθοριστική συμβολή του μεγάλου Έλληνα Επιστήμονα Πυθαγόρα(580π.Χ- 490 π.Χ.) ο οποίος ασχολήθηκε με πολλές επιστήμες όπως: μαθηματικά,αστρονομία,ιατρική,μουσική και όχι μόνο,φυσικά για όσους ασχολούνται με την μουσική και την κατασκευή μουσικών οργάνων αξίζει να έρθουν σε επαφή με τις επιστημονικές μελέτες του για τις αρμονικές σειρές,το μονόχορδο κ.λπ.
ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ
•Πλάνη χειρός
•Ξύστρα ξύλου
•Σταθερή γωνιά
•Μεταβλητή γωνιά
•Μαχαιράκι καλλιτεχνίας
•Μεταλλικό κανόνα
•Ράσπα
•Λίμα με λεπτή οδόντωση
•Μύτες τρυπανιού
•Γυαλόχαρτα
•Πριόνι τάστων
•Σφιγκτήρες ξυλουργού
•Σφυρί
•Μολύβια και λεπτούς μαρκαδόρους
•Ταινία διπλής όψεως
•Τάκους από φελλό
•Παχύμετρο
ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΑΣΤΙΕΡΑΣ
•Ταστιέρα από έβενο
•Τάστα σε βέργες
•Κόλλα για σκληρά ξύλα
•Φιλέτο από celluloid ή ξύλινο
•Τσαμπουκάδες
•Μαύρος στόκος ξύλου
•Lemon oil
•Μια κάρτα επισκεπτηρίου για οδηγό βάθους χάραξης