Μουριά

[Κοῦρος]

Φίλοι μου καλημέρα.

Όπως είπα και στο chat εχθές, έχει πέσει στα χέρια μου ένας κορμός φρεσκοκομμένης μουριάς χωρίς κανένα εμφανές εξωτερικό ψεγάδι μήκους 1,2 μ. και διαμέτρου περίπου 35 εκ.

Δεν σκοπεύω να την σχίσω για να στεγνώσει γρηγορότερα εκτός και αν αναγκαστώ λόγω παρουσίας μεγάλων ραγάδων.
Έχω ήδη κάνει τη διαδικασία για σωστό στέγνωμα και φυσική ξήρανση (παραφίνωμα στα σόκορα και ψεκασμό με βορδιγάλειο πολτό) αλλά επειδή δεν έχω ξαναχρησιμοποιήσει μουριά σε καμιά κατασκευή στο παρελθόν (εννοώ σε έπιπλα), δεν ξέρω την συμπεριφορά της ειδικώς στην οργανοποιία, παρά μόνο ότι είναι απ' τα καταλληλότερα ξύλα.

Πέραν από κάποιες πληροφορίες γενικές ή ειδικές που μπορεί να δώσει κάποιος, επειδή έχω σκοπό να τεμαχίσω τώρα τον κορμό ώστε να βγάλει ντούγες για σκάφος οχτάχορδου μπουζουκιού, ποιό είναι το μέγιστο μήκος που πρέπει να τον κόψω ώστε να έχω το περιθώριο σε περίπτωση παρουσίας κάποιου σφάλματος (π.χ. στρεψοΐνιας) να μην έχω πρόβλημα;

Ευχαριστώ.

[Τάσος Θεοδωράκης]

Η μουριά είναι ένα από τα καλύτερα ξύλα για παραδοσιακά μουσικά όργανα.
Σου δίνει απίστευτη αίσθηση όταν πλανεύεις ντούγιες στο ροκάνι ή όταν χαϊδέψεις την ντούγα με το δάχτυλο,  εκεί φαίνεται τι έχει να δώσει η μουριά,τραγανό ήχο, ειδικά αν είναι μαύρη άλλο πράμα.

Τον κορμό μπορείς να τον αφήσεις ένα χρόνο έτσι όπως το έκανες, σε σκιερό μέρος. Έπειτα το σκίζεις σε χοντρά μαδέρια (2-3 θα σου βγάλει, το ξύλο που είναι κάτω από την φλούδα δεν αξίζει, είναι πολύ αφράτο) να στεγνώσει κάνα δύο χρόνια ακόμα σε σκοτεινό αεριζόμενο μέρος.
Μετέπειτα το τεμαχίζεις σε μικρότερα μέρη για άλλα δυο χρόνια και είναι έτοιμο για οποιαδήποτε χρήση.

 Η μουριά έχει ευαισθησία με την καρδιά της, σκίζει, και όταν είναι μεγάλο το δέντρο εκεί σαπίζει. Από εκεί συχνά σκίζει το μαδέρι όταν στεγνώνει, γιαυτό θα  πρότεινα αν κοπεί ένα μαδέρι που μέσα του έχει το κέντρο του κορμού να τεμαχιστεί στα δύο (η καρδιά) έτσι ώστε να μην βγάλει περισσότερα σκισίματα από μόνο του. Κάποια φύρα εννοείται ότι θα βγάλει από τα άκρα αλλά δεν πειράζει, αφήνουμε μακριά τα μαδέρια για να μας μείνει κάτι καθαρό.

Τουλάχιστον έτσι τα κάνω εγώ, με φυσική αποξήρανση χωρίς να έχω προβλήματα.

[Κοῦρος]

Φίλε Τάσο,
ευχαριστώ πάρα πολύ για τις κατατοπιστικότατες συμβουλές.
Αυτές είναι ακόμα πιο πολύτιμες όταν προέρχονται από έναν καταξιωμένο επαγγελματία του χώρου ο οποίος τις μοιράζεται απλόχερα χωρίς ίχνος μυστικοπάθειας.

Σε ευχαριστώ και πάλι.

Μια ακόμα ερώτηση. Αναφέρεις τη μαύρη μουριά. Επειδή από μικρός έχω κόψει στη Χαλκιδική αρκετές για καυσόξυλα (και τώρα τελευταία δυο τρεις και στα Χανιά) δεν έχω δει ποτέ "μαύρο" ξύλο παρά μόνο καφεχρυσοκίτρινο, είναι ξεχωριστό είδος (ποικιλία) ή το ξύλο της με τον καιρό οξειδώνεται και αποκτά αυτό το σκούρο καφέ χρώμα και τη λέμε μαύρη;

Υ.Γ. Δημήτρη (Ανδρέου) τελικώς είχες δίκιο ότι χρειάζεται σκίσιμο έστω και αργότερα.

[Τάσος Θεοδωράκης]

Σίγουρα θα υπάρχουν διάφορες ράτσες μουριάς, στην Ελλάδα είναι γνωστές δύο.  Η λευκή μουριά, η ήμερη, δηλαδή αυτή που βγάζει άσπρα μούρα και συνηθιζόταν να υπάρχει στην αυλή των σπιτιών στα χωριά γιατί έκανε ωραία σκιά το καλοκαίρι, και από τα μούρα φτιάχνανε οι νοικοκυρές γλυκό του κουταλιού και ρακί (σίγουρα θα έχεις δοκιμάσει).
Η μαύρη μουριά είναι αυτή που βγάζει μαύρα μούρα, ή αλλιώς λέγεται και άγρια μουριά. Είναι πιο σπάνια, την βρίσκει κανείς και παραποτάμια, το ξύλο της είναι λίγο πιο σκούρο από την λευκή αλλά όχι μαύρο.
Το χρυσοκίτρινο ξύλο της λευκής μουριάς αν μείνει στην ατμόσφαιρα ή στον ήλιο σκουραίνει, αλλά αν το κόψεις από μέσα είναι πάλι κίτρινο, μόνο αν περάσουνε πολλά χρόνια θα καστανίσει και από μέσα.
Στην μαύρη μουριά το ξύλο της είναι λίγο πιο καστανό από μέσα ακόμη και φρέσκο (όχι μαύρο) και με τον καιρό δίνει μία πολύ όμορφη καστανομελί εμφάνιση. Λένε ότι έχει και καλύτερες ηχητικές ιδιότητες.

Κάποια μέρα το ξύλο της θα πουλιέται πανάκριβα, ήδη τα ξυλεμπορικά δεν το πουλάνε…
Γιαυτό οικονομία και σεβασμό στις μουριές! 

[Κοῦρος]

Φίλε Τάσο ευχαριστώ και πάλι.

Δεν ήξερα για να διακρίνω τη διαφορά ανάμεσα στο ξύλο από μουριές που παράγουν άσπρα και μαύρα μούρα.

Κάποια μέρα το ξύλο της θα πουλιέται πανάκριβα, ήδη τα ξυλεμπορικά δεν το πουλάνε…
Γιαυτό οικονομία και σεβασμό στις μουριές! 

Όσον αφορά τώρα την πώληση του ξύλου της, από τη στιγμή που έπαψε η μεταξοσκωληκοτροφία δεν υπάρχει μεγάλη ανάγκη για τα φύλλα της και για νέες φυτεύσεις οπότε σίγουρα σε κάποια χρόνια θα υπάρχει πραγματική έλλειψη.

[dimitris_7]

εχει η πεθερα μου φιλε μια μουρια στο σπιτι στο χωριο...ωραιο δεντρο και εχει και ισιο κορμο....με βαση αυτα που λες,δεν τη βλεπω να στεκεται για πολυ ακομη εκει περα...

[moytro]

Πρόβλημα βοήθεια 
 Μου έδωσε ο παππούς ενός φίλου ένα κορμό μουριά 40 χρονών σε αποθήκη, 25cm διάμετρο 1,5 μέτρο ύψος. Έχω πρόβλημα γιατί με το που κόβω ένα κομμάτι
αυτό μετά απο λίγες μέρες βγάζει ρωγμές. προσπαθώ να βγάλω ένα κομμάτι για σκαφτό μπαγλαμά,αλλά ήδη χάλασαν δύο κομμάτια.
Δέν ξέρω πώς να το συμπεριφερθώ,αν το κόψω σε μαδέρια για να βγαλω ντουγιες  θα γίνει δουλεια άραγε?
 Τα σκισίματα ξεκινάνε συνήθως απο το κέντρο προς τα άκρα, αλλά στο δεύτερο είδα και οριζόντιο σκίσιμο. 
Μπορεί κάποιος να ανεβάσει τρόπους κοπής, που προτείνονται για να βγούνε ντούγες?

[Κοῦρος]

Ευάνθιε,
αν το ξύλο ήταν πράγματι σαράντα χρονών τότε δεν υπήρχε περίπτωση να σου βγάζει ραγαδώσεις καινούργιες. Ότι υπήρχε θα το έβλεπες αμέσως μόλις το έσκιζες ή το έκοβες.

Και κάτι άλλο που νομίζω είναι ακόμα πιο ενισχυτικό της άποψής μου ότι είναι σχετικώς φρέσκο ξύλο. Η μουριά με την πάροδο των χρόνων, άσπρη ή μαύρη, αποκτά από καφεχρυσοκίτρινο χρώμα ένα σκούρο καφέ λόγω της οξείδωσης (συμβαίνει λίγο πολύ σε όλα τα ξύλα). Το σόκορο που βλέπω έχει ακόμα σχεδόν τα φυσικά του χρώματα. Αυτό το επισημαίνει και ο Τάσος λίγο παραπάνω.

Το τελικό μου συμπέρασμα λοιπόν (κρίνοντας πάντα απ' τη φωτογραφία) είναι ότι αυτό το ξύλο δεν είναι κομένο παραπάνω από δυο χρόνια.

Επίσης ένα άλλο που με παραξενεύει είναι ότι με δεδομένο ότι η μουριά είναι χρωμοπύρηνο δέντρο, δε βλέπω πολύ σομφόξυλο. Ο κορμός της μουριάς έχει τουλάχιστον κατά το ένα τρίτο της ακτίνας του σομφόξυλο αναλόγως βεβαίως με την ηλικία του.

Έχεις κάποιο τρόπο να μετρήσεις την υγρασία του; Πρέπει να είναι κάτω από 12% για να θεωρηθεί ξερό το ξύλο.

[Ανδρέου Δημ.]

Επίσης ένα άλλο που με παραξενεύει είναι ότι με δεδομένο ότι η μουριά είναι χρωμοπύρηνο δέντρο, δε βλέπω πολύ σομφόξυλο. Ο κορμός της μουριάς έχει τουλάχιστον κατά το ένα τρίτο της ακτίνας του σομφόξυλο αναλόγως βεβαίως με την ηλικία του.

Έχεις κάποιο τρόπο να μετρήσεις την υγρασία του; Πρέπει να είναι κάτω από 12% για να θεωρηθεί ξερό το ξύλο.

Καλημερα σας!!
Ακριβως Τριανταφυλλε εχει πολυ σομφόξυλο η μουριά!

[moytro]

είναι πράγματι σαράντα χρονών, αλλά ήταν σε αποθήκη με χωμάτινο δάπεδο και ξαπλωμένο κάτω.
 Επίσης όταν το είδε ο παππούς, είπε οτι ήταν πολύ μεγαλύτερο σε διάμετρο όταν το άφησε εκεί. Εγώ μόνο έξυσα απο γύρω γύρω, 5 πόντους  σαρακωφαγωμένο ξύλο.  Μήπως τελικά έχει απομείνει μόνο ο σόμφος?

[locrian]

Εγώ μόνο έξυσα απο γύρω γύρω, 5 πόντους  σαρακωφαγωμένο ξύλο.  Μήπως τελικά έχει απομείνει μόνο ο σόμφος?

Η φωτογραφία είναι πριν αφαιρέσεις τους 5 πόντους που λες? Γιατι στην φωτογραφία που δίνεις νομίζω πως βλέπω και φλοιό.
Το σομφό ειναι το ασπρο μερος στην εικόνα που δίνει ο Δημήτρης, άρα αν εχεις ξύσει γυρω γυρω 5 πόντους λογικά θα έχει απομείνει καρδιόξυλο.

[moytro]

Η φώτο είναι μετά το ξύσιμο του ξύλου. Το καρδιόξυλο είναι το χρήσιμο? γιατι σκίζει συνέχεια όμως και βγάζει ρωγμές?

[moytro]

Μετά 24 ώρες δείτε διαφορά, έχει ταχύτατη εξέλιξη! Ξέρει κανείς γιατί.....?

[alexandros]

Ξέρει κανείς που μπορώ να προμηθευτώ μουριά για λύρα το θέλω, έχω ψάξει πολύ και δεν έχω βρει πουθενά.
Αν έχει βρει κάποιος πουθενά τελευταία ας μου πει.
Ευχαριστώ.

[Popeye]

http://www.luthier.gr/index.php?topic=1298.0
Διάβασε εδώ φίλε ,κάπου αναφέρει ο sakallis ένα μαγαζί που πουλάει μουριά και τώρα τελευτέα πουλάει και ο Σοφιανός
http://www.sofianos.net/eshop/index.php/virtuemart/organopoiia/ksyleia-se-kommatia