Σκέβρωμα μπουζουκιού με παραλειπόμενα

[Stergios_lutherie]

Ήρθε στο εργαστήριο ένα μπουζούκι με σκεβρωμένο μάνικο.
Όχι κάτι τραγικό, αλλά με 2,3 χιλιοστά action στο 12ο ήταν αποθαρρυντικό για κάτι πέρα απ’ το ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας.
Το όργανο: μια αξιοπρεπής και προσεγμένη κατασκευή όπως είδα. Και με κόντρες στο μάνικο όπως έμαθα, -αλλά χωρίς ανθρακονήματα, κι έτσι, μετά από τρία χρόνια ζωής έδειξε μια μικρή κούραση και έπαψε να είναι «ευθυτενές».

Ωστόσο, μια πιο προσεκτική εξέταση αποκάλυψε μια κοιλιά στο καπάκι, πιο έντονη στην περιοχή του καβαλάρη, που μου φάνηκε περίεργη επειδή η καμπύλωση του καπακιού παρέμενε έντονη, ισχυρή ένδειξη ότι δεν βούλιαξε το καπάκι.

[Stergios_lutherie]

Κάτι άλλο συνέβαινε λοιπόν, αλλά τι;

Μού ‘κοψε και μέτρησα τη γωνία προσβολής (break angle) που βρέθηκε να είναι 3,9 μοίρες. Πολύ λίγη! ‘Ένας καλός μέσος όρος για το μπουζούκι έχω διαπιστώσει ότι είναι γύρω/πάνω από 6 μοίρες προκειμένου το όργανο να παίζει με όλο του το σθένος και πιθανότατα το συγκεκριμένο όργανο (με καβαλάρη 13 και κάτι χιλιοστά) δεν θα έπρεπε να πολύ-ξεφεύγει απ’ τον κανόνα.

Ανοίγει-παρένθεση: Όπως ξέρουμε (γειά σου Μάνο δάσκαλε) αυτή η γωνία καθορίζει την κάθετη προς το καπάκι συνιστώσα της δύναμης με την οποία πιέζει ο καβαλάρης το καπάκι. Το ζητούμενο στο τέλος της μέρας είναι να πατάει «αποφασιστικά». Δηλαδή γύρω στα 5 κιλά. Όποιος θυμάται νούμερα ας επιβεβαιώσει για την πληρότητα. Κλείνει-η παρένθεση.

Άρα λοιπόν η προφανής για μένα εξήγηση είναι ότι τράβα-τράβα οι χορδές, μετακινήθηκε η περιοχή του χορδοκράτη/τάκου, προς τα πάνω –ίσως και προς την τρύπα. Πράγμα που με τη σειρά του δείχνει ότι η κόλληση της κολάντζας έκρυβε κάποια αδυναμία, ίσως κάποια κενά ή κάποια αστοχία στην κόλληση (ή και τα δύο).
Δεν μπορώ να το αποδείξω αλλά έχω κάθε λόγο να πιστεύω ότι δυο σημαντικοί παράγοντες επηρεάζουν τη μακροζωία του μπουζουκιού:
•   Το πώς καταλήγουνε οι ντούγες στην περιοχή της χορδιέρας, αν δηλαδή παρουσιάζουν κενά
και
•   Το πόσο άρτια έχει γίνει η κόλληση της κολάντζας σε όλο το εμβαδόν της, αν δηλαδή έχει μείνει κάποια περιοχή που η κόλληση δεν έχει γίνει «νύχι-και-κρέας».

...............................................................

Αν το σκέβρωμα του μάνικου ήταν εντονότερο θα ήταν μια καλή ευκαιρία να δοκιμάσω την πολύ-παινεμένη λύση να σφηνωθούν τάστα χωρίς δόντι με παχύτερο ποδαρικό από αυτό που έχουν τα υπάρχοντα τάστα και μ’ αυτό τον τρόπο να εξαναγκαστεί το μάνικο σε αρνητική κλίση, τέτοια που να εξουδετερώσει το σκέβρωμα.

Διαπίστωσα όμως (με το όργανο σε τάση) ότι με μικρό χαμήλωμα του καβαλάρη (κάπου 0.5 χιλιοστά) και μέτριο τρίψιμο των τελευταίων προς την τρύπα τάστων (αυτά τα άτιμα που αράζουν κατά μήκος του τάκου και συνήθως τεμπελιάζουν) το πρόβλημα του ψηλού action θα λυνότανε. Έτσι κι έγινε, οπότε αποφεύχθηκε μια σοβαρότερη επέμβαση που θα ήταν η αλλαγή των τάστων.

Για τη διόρθωση της break angle βυθίστηκε ο χορδοκράτης χαμηλότερα κατά 2.5 χιλιοστά. Αυτό επανάφερε τη φημισμένη γωνία σε λογικότερα επίπεδα: 5 μοίρες. Θα θέλαμε λίγο περισσότερο αλλά μάλλον δεν υπάρχει άλλο περιθώριο.

[Stergios_lutherie]

Το όργανο έχει πλέον παραδεκτό action 1.7 χιλιοστά (πιο κάτω επηρεαζόταν ο ήχος). Ελπίζουμε πως ό,τι ήταν να συμβεί συνέβη σ’ αυτά τα τρία πρώτα χρόνια ζωής του οργάνου και ότι η κατάστασή του έχει σταθεροποιηθεί. Ο χρόνος θα δείξει…

[Μάνος Τουρπάλης]

μικρό χαμήλωμα του καβαλάρη (κάπου 0.5 χιλιοστά)

βυθίστηκε ο καβαλάρης χαμηλότερα κατά 2.5 χιλιοστά

μήπως "βυθίστηκε ο χορδοκράτης"?

μπράβο Στέργιε 

[Stergios_lutherie]

Σ' ευχαριστώ Μάνο!
Μόλις πρόλαβα και το διόρθωσα

[Γιωργος π]

Στέργιο  καλησπέρα,
Έχω επισκευάσει γύρω στα 6-7 όργανα με το ίδιο σχεδόν πρόβλημα,
Αυτό που διαπίστωσα είναι  ότι το πρόβλημα είναι στο (περιμετρικο στεφανι)  του σκάφους,
Εκεί που πατάει το καπακι....

Εάν έβγαζες το καπακι και πιέζοντας το σκάφος  από την κολαντζα προς το μανίκι, θα έβλεπες ότι υπάρχει πολύ ελαστικότητα  στο σκαφος λόγο (πολύ λεπτών ξυλον) ή κόντρα πλακε , ή σάντουιτς από Καπλαμαδες..... (Ναι καλά διαβαζεις)

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι χορδες να τραβάνε την χορδιερα,
 Η χορδιερα την κολαντζα, η κολαντζα όλο το σκάφος και έτσι έρχεται επάνω το σκάφος,  με αποτέλεσμα ή βουλιάζει το καπακι ή σηκώνεται προς τα επάνω.

Εγώ λιώνω το πρόβλημα με πολύ καλή ενίσχυση γύρω γύρω εσωτερικά του σκάφους.

[sakkalis]

Συμφωνω με τον Γιωργο.
Στα οργανα που φτιαχνω προσπαθω να κανω το στεφανι ακαμπτο. Μια δοκιμη ειναι οταν πιεζεις το σκαφος στην περιοχη του στεφανιου (πριν κολληθει το καπακι εννοειται) να μην μεταβαλλετσι το σχημα του ειτε στην ευθεια/αξονα των χορδων βασικα, αλλα ουτε και στον καθετο των χορδων αξονα. Εχω δει σκαφη που το σχημα τους μεταβαλλεται και περιμενουν να σταθεροποιηθει με τα καμαρια. Στην περιπτωση αυτη τα καμαρια καταπονουνται πολυ καθως δεχονται οχι μονο καθετες δυναμεις απο το καπακι αλλα και εγκαρσιες.

[Stergios_lutherie]

Γιώργο και Δημήτρη, αυτά που λέτε έχουν λογική και με βάζουν σε σκέψεις...
Μπορεί τελικά να έχετε δίκιο! Ή απλώς να έχετε και εσείς δίκιο και η παραμόρφωση να προέρχεται από δυό παράγοντες:
Και από αδύνατο στεφάνι (που λέτε εσείς) και από αδύνατη κολάντζα (που λέω εγώ).
Πάντως μαθαίνω κι ευχαριστούμε για τη συνεισφορά!

Το ευχάριστο πάντως είναι ότι το όργανο είναι πάλι μάχιμο...

[Popeye]

Μπράβο Στέργιε, Γιώργο και Δημήτρη, πανεπιστήμιο!!!