Τα υπόλοιπα σαράκια (εκτός απ’ τις γυναίκες μας):
Ο υλότρυπος (Helotrypes bajulus - Σαράκι των κωνοφόρων)Έχει μήκος 10-12 χιλ. και προσβάλλει αποκλειστικά μόνο το ξύλο των κωνοφόρων (πεύκη, ελάτη, ερυθρελάτη κ.λπ.). Προτιμά ξύλο χαμηλής υγρασίας, η κάμπια του έχει κύκλο ζωής 2-10 χρόνια και δημιουργεί στοές γεμάτες με ένα λεπτό ξυλάλευρο.
Δεν εμφανίζεται καθόλου στην επιφάνεια και έτσι όταν τα αντιληφθούμε είναι πολύ αργά, γιατί ολόκληρο το ξύλο κάτω από μια λεπτή επιφάνεια έχει μεταβληθεί σε σκόνη. Τα προδίνει μόνο το χαρακτηριστικό κριτς-κριτς.
Μόνο το εγκάρδιο ξύλο της πεύκης και της λάρικος αντιστέκεται στις προσβολές.
Καταπολέμηση: Σε περίπτωση ελαφράς προσβολής τα ξύλινα τεμάχια εμβαπτίζονται μαζί με τα νέα σε άχρωμο προστατευτικό υλικό με οργανικό διαλύτη (πενταχλωροφαινόλη, τετραχλωροφαινόλη κ.λπ.), για 1-2 ώρες. Τα ελαφρά προσβεβλημένα μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν εφόσον εφαρμοσθεί θερμή εμβάπτιση και χρόνος διάρκειας 2 ώρες. Σε περίπτωση πατωμάτων εφαρμόζουμε επιχρίσεις, ραντισμούς αλλά και ενέσεις. Εννοείται ότι όσα ξύλα έχουν προσβληθεί σοβαρά θ’ αφαιρεθούν και θα καταστραφούν.
Άλλο είδος θεραπείας είναι η επίτευξη θερμοκρασίας κατά προτίμηση 65°—70° Κελσίου, στο ξύλο επί 40 λεπτά τουλάχιστον. Στη θερμοκρασία αυτή σκοτώνονται οι κάμπιες του υλότρυπου, αλλά βέβαια το ξύλο δεν προστατεύεται από μελλοντικές προσβολές.
ΑνόβιαΠρόκειται για διάφορα είδη εντόμων που ανήκουν στην οικογένεια Anobium με πολύ μικρό μέγεθος, από 3-7 χιλιοστά. Η κάμπια τους ζει ένα ή περισσότερα χρόνια, δημιουργώντας στοές γεμάτες με χοντρό ξυλάλευρο που η διάμετρός τους είναι μέχρι 4 χιλ. Τα ανόβια προσβάλλουν όλα τα παλιά ξηρά ξύλα (εγχώρια ή τροπικά) ή ξύλα που είχαν προσβληθεί ελαφρά ή σοβαρά από μύκητες ακόμη και αν η προσβολή αυτή, λόγω της ξήρανσης του ξύλου, έχει διακοπεί. Τα παλιά ξύλινα παρκέτα, τα παλιά έπιπλα και τα ξυλόγλυπτα αποτελούν την αγαπημένη τροφή τους.
Ένα χαρακτηριστικό τους είναι ότι την άνοιξη, όταν τα έντομα ζευγαρώνουν, χτυπούν τα ξύλα με το κεφάλι τους ρυθμικά. Το κτύπημα αυτό ονομάστηκε
ρολόϊ του θανάτου.
Ένα πολύ καταστροφικό είδος, το Anobium punctatum στην Αγγλία ονομάζεται «έντομο των επίπλων», γιατί καταστρέφει πολύτιμα έπιπλα. Στην τελειωμένη μορφή του, έχει μήκος 2,5-5 εκ., είναι σκοτεινό καστανό μέχρι μαυροκαστανό και το μπροστινό μέρος του σώματός του σχηματίζει ένα κεφάλι που μοιάζει με κουκούλα. Οι κάμπιες του είναι καμπυλωτές με υπόλευκο χρώμα. Οι τρύπες που ανοίγουν έχουν διαγνωστική αξία. Είναι κυκλικές με διάμετρο 1,5 χιλ. περίπου. Ο βιολογικός κύκλος του εντόμου είναι συνήθως 2 χρόνια, μερικές φορές 10 και περισσότερα.
Καταπολέμηση: Τα προληπτικά μέτρα για την προστασία από τα ανόβια είναι ίδια μ’ εκείνα που αναφέρθηκαν και για τους λύκτους. Τα κατασταλτικά μέτρα παρουσιάζουν περισσότερη δυσκολία, γιατί καθώς οι κάμπιες ζουν μέσα σε στοές γεμάτες από ξυλάλευρο, ο ψεκασμός, η επάλειψη και οι ατμοί δεν αρκούν πολλές φορές για να τις θανατώσουν, ενώ σκοτώνονται τα τέλεια έντομα που είναι έξω από τις στοές. Για το λόγο αυτό, συνιστάται ο ψεκασμός να είναι άφθονος.
Επειδή τα ανόβια προσβάλλουν εκτός από τα παλιά δάπεδα και τα παλιά έπιπλα, η θεραπεία των επίπλων γίνεται από την εσωτερική επιφάνειά τους, με ενέσεις ή με προστατευτικά υλικά του τύπου της πενταχλωροφαινόλης.
Μία άλλη νεώτερη μέθοδος, που έχει εφαρμοσθεί με επιτυχία λιγότερο στα ξύλινα πατώματα και περισσότερο στα έπιπλα, είναι η χρησιμοποίηση συσκευής που παράγει
υψίσυχνα ηλεκτρικά ρεύματα που σκοτώνουν τα έντομα. Στη συνέχεια βέβαια, χρειάζεται σαν προληπτικό μέτρο ψεκασμός ή επάλειψη των επιφανειών του ξύλου ή εφαρμογή ενέσεων με ξυλοπροστατευτικά.
ΤερμίτεςΠάνω από 5000 είδη ζουν σ’ όλο τον κόσμο, εκτός από την Αρκτική και την Ανταρκτική περιοχή. Ένα από τα δύο είδη τερμιτών που ζουν στη χώρα μας (ευτυχώς), ο
φυγόφωτος ή υπόγειος προκάλεσε σοβαρές ζημίες σε ξύλινα πατώματα σε διάφορα προάστεια της Αθήνας τη δεκαετία του '70. Οι τερμίτες αντίθετα με τα προηγούμενα έντομα που ζουν μοναχικά, συγκροτούν κοινόβια σε σκοτεινά και υγρά μέρη. Μερικοί τροπικοί τερμίτες εγκαθίστανται κατευθείαν στο ξύλο, ενώ οι άλλοι που ζουν μόνιμα στην Ευρώπη και στη χώρα μας, εγκαθίστανται στο υγρό έδαφος και από κει, μέσα από σκοτεινές στοές, που είτε υπάρχουν είτε δημιουργούνται από τους ίδιους με μεταφερόμενο υγρό χώμα, προσβάλλουν όλα τα ξύλα, πλατύφυλλα και κωνοφόρα. Στις προσβολές αντέχουν μόνο ορισμένα τροπικά είδη πλατυφύλλων και ιδιαίτερα το ΝΤΟΥΣΙΕ, το ΙΡΟΚΟ, η ΜΠΟΥΜΠΙΝΓΚΑ, το ΑΖΟΜΠΕ, το ΠΑΝΤΟΥΚ, η ΜΠΙΛΙΓΚΑ και το ΤΙΚ.
Οι τερμίτες ονομάζονται «άσπρα μυρμήγκια», αλλά δεν είναι μυρμήγκια. Δεν ανοίγουν στοές μέσα στο ξύλο, αλλά καταστρέφουν ολόκληρο το εσωτερικό του και αφήνουν μόνο ένα λεπτό εξωτερικό περίβλημα. Όταν σπάσει αυτό, χύνεται μία τραχιά σκόνη. Η προσβολή περιορίζεται μόνο στο
σομφόξυλο.
[ Invalid Attachment ]
Καταπολέμηση: Τα θεραπευτικά μέτρα για τους τερμίτες, δεν αφορούν μόνο τις ξύλινες κατασκευές, παρκέτα κ.λπ., αλλά το σύνολο της οικοδομής. Πριν γίνει θεραπεία, πρέπει να απομονωθεί η οικοδομή από τον περίγυρο χώρο. Αυτό γίνεται με το άνοιγμα μιας περιφερειακής τάφρου, κοντά στα θεμέλια, βάθους και πλάτους 50 εκ., που θα ξαναγεμίσει με το ίδιο έδαφος, αφού προηγουμένως εμποτισθεί με προστατευτικό υλικό. Στη συνέχεια καλύπτεται με πλαστικό όλη η οικοδομή και γίνεται υποκαπνισμός.
Από το υπόγειο του σπιτιού πρέπει να απομακρυνθούν όλα τα ξύλινα αντικείμενα, κιβώτια, παλιά έπιπλα κ.λπ., εκτός αν εμποτισθούν με ξυλοπροστατευτικό υλικό. Γενικά πρέπει να απομονωθεί και κάθε πηγή υγρασίας. Προκειμένου για την προστασία παρκέτων, ένας άφθονος ψεκασμός, με το κατάλληλο προστατευτικό υλικό, των ξύλων που έχουν προσβληθεί, είναι αρκετός για την παραπέρα προστασία τους, γιατί οι στοές των τερμιτών μέσα στο ξύλο είναι άδειες από πριονίδι και καθώς κυκλοφορούν τα έντομα μπορούν εύκολα να προσβληθούν από τις ξυλοπροστατευτικές ουσίες. Οι τελευταίες πρέπει να έχουν σαν βασικό συστατικό τους την πενταχλωροφαινόλη. Για τον εμποτισμό του εδάφους της τάφρου, συνιστάται το αρσενικώδες νάτριο (ποντικοφάρμακο) σε διάλυμμα 10% σε ζεστό νερό.
Στο επόμενο θα γίνει μια αναλυτικότερη παρουσίαση όλων των χημικών μέσων ξυλοπροστασίας.
