σκαφτός μπαγλαμάς (1ος)

[Κοῦρος]

Φίλε μου,
δεν είναι ξύλα που τα έχω αυτή τη στιγμή ούτε μπορώ να σου υποσχεθώ ότι αύριο θα σου τα στείλω.

Σίγουρα όμως με ευχαριστεί να ψάξω και όταν βρω να σου στείλω.

Την πορτοκαλιά καθώς και οποιονδήποτε κορμό από εσπεριδοειδή (κατά προτίμηση λεμονιά), τα χρησιμοποιούμε συνήθως για σκαφτό σκάφος αλλά και για ντούγες όταν είναι μακρύ κομμάτι. Δες και το θέμα που άνοιξε ο Δημήτρης (Blekos) με θέμα σκαφτό μπαγλαμά από λεμονιά.

Και κάτι που πιθανώς να μην το ξέρετε. Επειδή όλα τα εσπεριδοειδή είναι μπολιασμένα σε υποκείμενο από νερατζιά στο μισό μέτρο περίπου απ' το έδαφος, κατά πάσα πιθανότητα ο κορμός που έχετε (και είναι αρκετά παχύς, άρα δεν είναι κλαδί) περιέχει και ένα κομμάτι νερατζιά. Γι' αυτό μην παραξενευτείτε αν κάποιο κομμάτι είναι λιγάκι διαφορετικό απ' το υπόλοιπο.

Μια ερώτηση τώρα: Το κομμάτι της ελιάς που λες ότι έσκαψες και μόλις που πρόλαβες και έσωσες από σκίσιμο, ήταν κορμός ή ρίζα; Αν δεν κάνω λάθος η ρίζα δεν σκίζεται από μόνη της.

[kedros27(Χρήστος.Μ)]

Φίλε μου Κούρος σ ευχαριστώ, αν τύχη και πέσουν τίποτα ξύλα στα χέρια σου πες μου, τώρα όσον αφορά την ελιά που έσκαψα είναι από κορμό και όχι από ρίζα, η ρίζα όπως λες και εσύ σωστά δεν σκίζετε. Ο κορμός που είχα εγώ ήταν περίπου 22-23 cm διάμετρος και είχε ρωγμές που ξεκινούσαν απ έξω προς τα μέσα και από τα 22 cm έβγαλα ένα καδρόνι με 12 cm πλάτος και 9cm πάχος για να αποφύγω τις ρωγμές. Ρίζα 2-3 φορές έχω δει και το ξύλο της είναι πολύ σκληρό κόβετε πολύ δύσκολα, έχει χαλάσει και αλυσίδα από αλυσοπρίονο, δεν ξέρω με τι εργαλεία μπορεί να επεξεργαστεί κάποιος. Το κακό είναι πως δύσκολα βρίσκεις ξύλο ελιάς σε μέγεθος που επιτρέπει την κατασκευή, γιατί τα κόβουμε και τα σκίζουμε στη μέση γιατί τα χρησιμοποιούμε για καυσόξυλα, εγώ έψαχνα να βρω το κατάλληλο και από 1 τόνο ξύλα δεν βρήκα κανένα, από ένα γνωστό το πήρα που είχε ξεχάσει να το σκίσει.
Να είσαι καλά και για τις πληροφορίες που μας δίνεις (εσπεριδοειδή).

Φίλε Ζαρκάδα Κώστα είχε ζόρι όντος, στην αρχή του έκανα πολλές τρύπες με το τρυπάνι στα 2-3cm και μετά δούλεψε σκαρπέλο. Τώρα τρίβω με γυαλόχαρτα για να το κάνω λείο εδώ να δεις ζόρι.

[immortalx]

Εχω ακουσει οτι στην ελια αρκει ενα τριψιμο με γυαλοχαρτο 1500 ή 2000, χωρις λουστρο, οπως ο εβενος. Ισχυει?

[Κοῦρος]

Γιάννη,
η ελιά είναι κυριολεκτικώς εκπληκτικό ξύλο. Υπάρχει στον δρόμο από Καστέλι (Κισσάμου) προς Φαλάσαρνα ένα εργαστήριο ξυλογλυπτικής που κάνει ξυλόγλυπτα μόνο από κορμό και ρίζα ελιάς. Αυτά που είδα δεν μπορούσα να τα φανταστώ.

Βεβαίως ο άνθρωπος είναι καλλιτέχνης με όλη τη σημασία της λέξης. Βλέποντας το κομμάτι ξέρει ακριβώς για τι πράγμα κάνει. Για τασάκι, για μπωλ, για κηροπήγιο, για πιάτο, για ποτήρι, για βάζο, για τσιγαρο-πουροθήκη, για μπιζουτιέρα, για ολόσωμη κορνίζα. Φτιάχνει εκατοντάδες πράγματα.

Εκεί λοιπόν είδα ότι αρκετές φορές "έκοβε" φλύδες με σκαρπέλο και ούτε καν έτριβε το ξύλο. Ήταν ήδη έτοιμο (σαν να ήταν γυαλοχαρτισμένο από μόνο του). Όταν απορώντας τον ρώτησα πως γίνεται αυτό μου απάντησε ότι η ελιά έχει ένα πολύ μεγάλο πλεονέκτημα και μειονέκτημα ταυτοχρόνως: Έχει πολύ καθαρά νερά.

Το μειονέκτημα είναι ότι λόγω αυτών των νερών σκίζεται πολύ εύκολα. Το πλεονέκτημα (που απορρέει απ' το μειονέκτημα) είναι ότι με εμπειρία και προσοχή μπορείς να τα διαχωρίσεις με τόσο "καθαρό" αποτέλεσμα που δεν χρειάζεται ούτε γυαλοχάρτισμα.

Και κάτι άλλο. Μου αποκάλυψε ότι αν θέλεις να πετύχεις το απόλυτο φυσικό γυάλισμα τότε η χρήση κομματιού από μια χοντρή μάλλινη μπλούζα είναι η τελειότερη επιλογή. Αν θέλουμε να το κατηγοριοποιήσουμε είναι γυαλόχαρτο με κόκκο 15000. Επίσης σ' αυτή την περίπτωση το "λίπαινε" σκουπίζοντας το μέτωπο, τα μάγουλα ή τη μύτη του. Εκεί είδα ότι κομμάτια ελιάς γίνονταν "καθρέφτες" μ' αυτόν τον τρόπο.

[GALANICK]

Αμφισσα εε;Εγω μενω Παραλια Διστομου (Ασπρα Σπιτια) και ειμαι απο Δαυλεια.....οτι χρειαστεις εδω ειμαι φιλε....τα λεμε...

[Blekos Kerkyra]

Την ομορφια της ελιας την εκτιμησα οταν ειδα το μπουζουκι με την πεταλουδα...η οποια ειναι απο ριζα ελιας.Αυτα τα δυο τα εχει φτιαξει ενας ντοπιος μερακλης και εχουν ηχο λες και ακους μπουζουκι του '30.....κλαινε,ειδικα αυτο με το κοχυλι.

[immortalx]

Τριανταφυλλε ευχαριστω για τις πληροφοριες! Φετος το καλοκαιρι επισκεφτηκα 2-3 καταστηματα με ειδη απο ξυλο ελιας στην Χερσονησο και εμεινα κυριολεκτικα αφωνος. Εκει μου κολλησε η ψωρα 

[kedros27(Χρήστος.Μ)]

Γειά σου γείτονα GALANICK να είσαι καλά, και εγώ αν μπορώ να βοηθήσω σε κάτι εδώ είμαι θα δίνω το παρόν.

Φίλε immortalx και Κούρος απ ότι βλέπω έχετε γνώση του αντικειμένου, να είστε καλά για τα δωρεάν μαθήματα. Δηλαδή αν με το καλό τελειώσει το οργανάκι μου, τι να κάνω να το αφήσω χωρίς υποστρώματα και βερνίκια; εγώ έχω στο μυαλό μου να ακολουθήσω την διαδικασία πιστά εκτός αν μου πει κάποιος στα σίγουρα ότι η ελιά δεν χρειάζεται αυτή την  προστασία.
Το εσωτερικό σκαφτού σκάφους το περνάμε με κάποιο υλικό ή το αφήνουμε έτσι;

Φίλε BLEKOS μιλάμε για μπουζουκάρες , πήρα και τη φωτογραφία να τα καμαρώνω. Αυτό με το κοχύλι έχει καπάκι από κέδρο η είναι το βερνίκι σκούρο κόκκινο;     

[Κοῦρος]

....................... Δηλαδή αν με το καλό τελειώσει το οργανάκι μου, τι να κάνω να το αφήσω χωρίς υποστρώματα και βερνίκια; εγώ έχω στο μυαλό μου να ακολουθήσω την διαδικασία πιστά εκτός αν μου πει κάποιος στα σίγουρα ότι η ελιά δεν χρειάζεται αυτή την  προστασία.Το εσωτερικό σκαφτού σκάφους το περνάμε με κάποιο υλικό ή το αφήνουμε έτσι;.......................

Φίλε μου,
και ο καλλιτέχνης που σου είπα τα περισσότερα τα βερνίκωνε με κάποια βερνίκια πιστολιού (δε ρώτησα τι βερνίκια ήταν). Κάποια τα άφηνε εντελώς αβερνίκωτα αλλά απλώς γυαλισμένα.

Για το μπαγλαμά σου εξωτερικώς θα σου πρότεινα κάποιο βερνίκι μπάλας [που είσαι Γιώργο (Sforzando;)]
Εσωτερικώς τα περισσότερα σκαφτά που έχω δει είναι εντελώς "απροστάτευτα".

[immortalx]

Το μονο που μπορω να προσθεσω ειναι οτι επειδη ειναι "λαδερο" ξυλο, οπως ο παλισσανδρος, θελει λιγο ιδιαιτερη περιποιηση στο λουστραρισμα (αν αποφασισεις να το κανεις).
Προτου περασεις το πρωτο χερι απο οτιδηποτε βερνικι επιλεξεις,  περασε το με ενα καθαρο πανι και λιγο ασετον για να αφαιρεσεις το φυσικο λαδι του ξυλου απο την επιφανεια. Αμεσως μολις εξατμιστει το ασετον περνα ενα ελαφρυ χερι βερνικιου για να καταφερει να "κολλησει" πρωτου βγει αλλο λαδι απο το εσωτερικο του ξυλου στην επιφανεια.
Γενικα, θα εχεις μεγαλυτερο χρονο αναμονης για τελικο στεγνωμα, λογω της ιδιοτητας του ξυλου. Προσωπικα θα το προτιμουσα φυσικο, γι'αυτο εκανα την ερωτηση πιο πανω.

[kedros27(Χρήστος.Μ)]

Φίλε  immortalx όταν το έσκαβα φαινόταν αυτό που λες ότι είναι λαδερό ξύλο από την υφή του και απ την έντονη μυρωδιά που έχει το ξύλο, αν ξέρεις εσύ και φυσικά οποιοσδήποτε άλλος εδώ, τον τρόπο λουστραρίσματος της ελιάς, αν χρειάζεται υπόστρωμα πριν απ το βερνίκι να μου πει να ξέρω τι θα κάνω στο τέλος βήμα βήμα. Λογικά κάποιος θα έχει χρησιμοποιήσει ελιά για κάποια κατασκευή, ας μας δώσει τα φώτα του. Προς το παρόν τρίβω το εσωτερικό να φύγουν τα σημάδια απ το σκαρπέλο.
Ευχαριστώ και για τη συμβουλή για το ασετόν     

[Vagges2010]

Καλώς ήρθες κι από εμένα. Πολύ ωραίο το σκαφάκι σου. Καλές κατασκευές!!!!!

[kedros27(Χρήστος.Μ)]

Ευχαριστώ φίλε Vagges να είσαι καλά.

[immortalx]

Φιλε kedros27,
Αυτα που εγραψα παραπανω ισχυουν γενικα για λαδερα ξυλα. Με ελια δεν εχω δουλεψει ακομη και δεν μπορω να πω με σιγουρια, αλλα λογω των πολυ μικρων πορων που εχει δε νομιζω να χρειαζεται filler. Καποιος που το εχει κανει θα σε καθοδηγησει σιγουρα καλυτερα.

[Sforzando]

 Καλησπέρα,
 
  Μιας και μίλησε ο φίλος Γιάννης για τον παλίσανδρο, δράττομαι της ευκαιρίας να πω δυό λόγια σχετικά, ο παλίσανδρος  είναι ξύλο ανοικτών πόρων, όμως στα διάφορα είδη παλίσανδρου υπάρχουν διαφορές ,ακόμη και στο μέγεθος των πόρων. Ο Βραζιλιάνικος  παλίσανδρος έχει πόρους μεγαλύτερους ή μικρότερους ,ενώ ο Ινδικός έχει πιο ανοικτούς πόρους από τον Βραζιλιάνικο.

   Λογικά λοιπόν ,σκεφτόμαστε, πως τα ανοικτών πόρων ξύλα χρειάζονται πληρωτικό πόρων-wood filler,στο σημείο αυτό ειδικά για τον παλίσανδρο ,πάρα πολλοί μάστορες υποστηρίζουν πως οι πόροι του ξύλου, δεν πρέπει να σφραγίζονται , το χρώμα του παλίσανδρου ως γνωστόν προσδίδει μια ιδιαίτερη «θερμή» εντύπωση ,η οποία χάνεται με την σφράγιση των πόρων, επαναλαμβάνω, αναφέρομαι ειδικά για τον παλίσανδρο ,γιατί άλλα ξύλα open-pored όπως η καρυδιά και το μαόνι χρειάζονται σίγουρα πλήρωση πόρων.

   Ωστόσο ,οι απόψεις διίστανται, έτσι  κάποιοι μάστορες κλείνουν τους πόρους και κάποιοι άλλοι δεν τους κλείνουν. Πάντως είναι γεγονός πως ο παλίσανδρος ανήκει στα λιπαρά- «λαδερά» ξύλα και εμπεριέχει αιθέρια έλαια και διάφορες αντιοξειδωτικές ουσίες ,που δυσκολεύουν το στέγνωμα του βερνικιού.

   Ειδικά τα πολυεστερικά βερνίκια χρειάζονται οπωσδήποτε απομονωτικές στρώσεις . Η ελιά, όπως ανέφερε ο Τριαντάφυλλος χρησιμοποιείται για την κατασκευή διακοσμητικών αντικειμένων και διαφόρων καλλιτεχνημάτων, έχω δει και φιγούρες σκακιού από ελιά! Αυτό που αναφέρει  ο Γιάννης με το ασετόν είναι μια τακτική που συνηθίζεται σε ξύλα με αιθέρια έλαια,( η ελιά είναι μέσα στο λάδι). Ελιά είναι αυτή! 

   Η αφαίρεση αυτών των ουσιών ,μπορεί να γίνει «σκουπίζοντας» με ένα πανί που έχουμε βρέξει με διαλυτικό λάκας,( νίτρου για παράδειγμα),σκουπίζουμε μέχρι να μην βγαίνει άλλο χρώμα από το ξύλο στο πανί μας, (αυτός είναι ο οδηγός μας).

   Και μια επιπλέον συμβουλή, ειδικά για τον παλίσανδρο και ειδικά για τον Βραζιλιάνικο, όποιος είναι τυχερός και βρει τίποτα παλίσανδρα, ας μην βιαστεί να αφαιρέσει την ρητίνη πλένοντας τα ξύλα με δυνατά διαλυτικά, η ρητίνη που περιέχει ο παλίσανδρος  προσδίδει αντισηπτικές ιδιότητες και ιδιαίτερη αντοχή στο σκέβρωμα!