Βερνίκια νερού: Τα βερνίκια υδατικής βάσης (water-based) ,άρχισαν να χρησιμοποιούνται από την δεκαετία του 80 ,σαν μία εναλλακτική μορφή βερνικιού, με καλά χαρακτηριστικα-(γρήγορο στέγνωμα, χαμηλή οσμή, μη τοξικότητα, μη ευφλεκτότητα, μικρότερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος κ.λπ.
Η ιδέα ήταν απλή ,αφού κατά το στέγνωμα ενός βερνικιού εξατμίζεται το διαλυτικό ,κάτι παρόμοιο θα μπορούσε να γίνει και αν για διαλυτικό γινόταν χρήση νερού. Ένα μεγάλο πλεονέκτημα των βερνικιών νερού ,είναι η χαμηλή οσμή και ο μειωμένος κίνδυνος ευφλεκτότητας του βερνικιού ,κάτι που είχαν αντιμετωπίσει οι λουστραδόροι με τα βερνίκια νίτρου τα οποία είναι ιδιαίτερα εύφλεκτα. Στα βερνίκια νερού είναι λογικό να χρησιμοποιούμε το νερό ως πρωτεύων διαλυτικό ,αλλά στην ουσία τα βερνίκια αυτά αποτελούνται από διάφορες ρητίνες (συνθετικές) ,όπως ακρυλικές ρητίνες, μελαμίνη, αλκυδικές ρητίνες, πολυεστέρα κ.λπ. Τα βερνίκια λοιπόν αυτού του τύπου έχει επικρατήσει να λέγονται βερνίκια νερού-(water based ή water borne).
Εφαρμογή βερνικιών νερού: Σε γενικές γραμμές, τα βερνίκια νερού εφαρμόζονται όπως και τα βερνίκια νίτρου, μπορούν να εφαρμοστούν με πινέλο, με πιστόλι ραντισμού, με wiping.
Αραίωση βερνικιών νερού: Υπάρχουν βερνίκια νερού που είναι έτοιμα για χρήση και δεν χρειάζονται αραίωση με νερό. Γενικά τα βερνίκια νερού, μπορούν να αραιωθούν με μια προσθήκη νερού, κατά 10% συνήθως για διάφανο φινίρισμα και 20% το μέγιστο,(σε ειδικές περιπτώσεις-ως επί το πλείστον για έγχρωμα φινιρίσματα), αυτό αναφέρεται και στην ετικέτα του κατασκευαστή.
Προετοιμασία επιφανειών: Τα βερνίκια νερού έχουν ένα μειονέκτημα, φουσκώνουν τις ίνες του ξύλου και το ξύλο βγάζει αυτό που λέμε «χνούδι». Αυτό μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε με διάφορες μεθόδους όπως:
Α) Να περνάμε το ξύλο με ένα σπόγγο βρεγμένο με νερό, ώστε τεχνηέντως να φουσκώνουμε τις ίνες του και μετά με ψιλό γυαλόχαρτο να το τρίβουμε. Αφήνουμε το ξύλο να στεγνώσει πλήρως ,τρίβουμε με γυαλόχαρτο 180 έως 200. Μπορούμε να φουσκώσουμε δύο φορές τις ίνες του ξύλου για καλύτερα αποτελέσματα, καλό γυαλοχαρτάρισμα μετά το πλήρες στέγνωμα από το σπόγγισμα με το νερό με καθαρά γυαλόχαρτα. Την δεύτερη φορά με χρήση γυαλόχαρτου 320.
Β) Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και ένα χέρι σφραγιστικό γομαλάκας ,το οποίο μειώνει το φούσκωμα των ινών και δίνει και έναν όμορφο τόνο σε σκούρα ξύλα. Το σφραγιστικό περνιέται πριν την χρήση του βερνικιού νερού και πρέπει να στεγνώσει πλήρως. Μια συνταγή γενικού σφραγιστικού έχω δώσει παραπάνω. Σημείωση: Αν δεν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε σφραγιστικό ,η παραπάνω μέθοδος με το φούσκωμα των ινών με νερό και καλό γυαλοχαρτάρισμα αρκεί, μόνο να γίνεται δύο φορές.
Εφαρμογή βερνικιών νερού: Α) Με χρήση πινέλου: Μετά την προετοιμασία του ξύλου επιλέγουμε το βερνίκι που θέλουμε και αποφασίζουμε αν και πόσο θα το αραιώσουμε,(οι οδηγίες του κατασκευαστή να τηρούνται πάντα),καλό είναι να σουρώνουμε το βερνίκι μας από κάποιο σουρωτήρι έστω και αυτοσχέδιο, ίσως κάποιο λεπτό διχτυωτό, τούλι κ.λπ. Μετά πρέπει να επιλέξουμε ένα καλής ποιότητας μαλακό πινέλο,(υπάρχουν και πινέλα με συνδυασμό συνθετικής και φυσικής τρίχας), αυτά είναι τα καλύτερα.
TIP για καλύτερο βερνίκωμα: Το πινέλο πριν την χρήση του ,να το βουτάμε σε ένα δοχείο με νερό και μετά να το στραγγίζουμε για να φύγει το πλεονάζων νερό και είμαστε έτοιμοι να το χρησιμοποιήσουμε με το βερνίκι μας.
Βουτάμε το πινέλο μας μέσα στο δοχείο του βερνικιού μέχρι την μέση του μήκους της τρίχας,το αφήνουμε λίγα δευτερόλεπτα να τραβήξει βερνίκι και στην συνέχεια στραγγίζουμε την περίσσια ποσότητα στο χείλος του δοχείου. Περνάμε την πινελιά στην επιφάνεια που θέλουμε να βερνικώσουμε, με την άκρη του πινέλου ,χωρίς να πιέζουμε το πινέλο , να προσπαθούμε η υγρή στρώση που αφήνει το πινέλο μας, να είναι όσο πιο λεία μπορούμε, και αυτό μπορούμε να το καταφέρουμε ενώ είναι ακόμη υγρή η στρώση της πινελιάς μας ,να περνάμε το πινέλο σε κατακόρυφη θέση επιπεδώνοντας έτσι την στρώση του βερνικιού.
Αφού περάσουμε ολόκληρη την επιφάνεια ,αφήνουμε να στεγνώσει πλήρως πριν προχωρήσουμε σε επόμενες στρώσεις. Ο χώρος που δουλεύουμε πρέπει να είναι ζεστός και να υπάρχει κυκλοφορία αέρα για την διευκόλυνση της ξήρανσης του βερνικιού, δεν πρέπει όμως να κατευθύνουμε αέρα την στιγμή που περνάμε το βερνίκι, αλλά αν χρειάζεται σε περιπτώσεις υγρασίας ,αφού έχουμε τελειώσει την επίχριση. Πολλοί λουστραδόροι δεν γυαλοχαρτίζουν μετά το στέγνωμα του πρώτου ή των αρχικών χεριών ,αλλά περνάνε πρώτα μερικά χέρια και μετά το πλήρες στέγνωμα τους γυαλοχαρτίζουν.
Να προσθέσω στο σημείο αυτό πως αν το ξύλο έχει βαφτεί χρειάζεται περισσότερα χέρια βερνικιού πριν γίνει το γυαλοχαρτάρισμα ,για να προστατέψουμε το χρώμα από τυχόν αποχρωματισμούς λόγω του φινιρίσματος με αποξεστικά.
Μια προειδοποίηση: Τα βερνίκια νερού μετά την εφαρμογή τους μπορεί να φαίνονται πως δεν απλώνουν τόσο καλά όσο της νιτροκυτταρίνης (νίτρου), δεν χρειάζεται να ανησυχούμε, το επόμενο πρωί θα είναι ok, απλά χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επιπεδωθούν τέλεια.
Ιδιότητες στεγνών στρώσεων βερνικιού νερού: Τα βερνίκια νερού μετά την πλήρη επεξεργασία τους έχουν ελαστικότητα και αρκετή αντοχή στην θραύση και στην ηλιακή ακτινοβολία. Αντέχουν μερικώς σε χρήση χημικών ουσιών και στην έκθεση σε καιρικές συνθήκες. Αυτά προς το παρόν για τα βερνίκια νερού,θα επανέλθω και με νέες πληροφορίες.
