Ζυγός

[Κοῦρος]

Ευκαιρίας δοθείσης από το θέμα με την κοπή σεντεφιών όπου αναφέρθηκε το ξεκόλλημα του, κατ' αρχάς να πω ότι αυτό το κοκκαλάκι στο καράολο που πατάνε οι χορδές λέγεται ζυγός.

Το έμαθα κι εγώ πριν λίγες μέρες καθότι τον άκουγα κοκκαλάκι, πάνω καβαλλάρη, πάνω χορδοκράτη, πάνω κόκκαλο, πίσω κόκκαλο κλπ. και πράγματι σε πολλά όργανα είναι κολλημένος. Ξεκολλάει δε πολύ εύκολα χρησιμοποιώντας ένα φαρδύ κομμάτι ξύλο σαν καλέμι και εφαρμόζοντάς το σε όλο το πλάτος του χτυπάμε με το σφυρί.

Επειδή όμως έχω δει και σε αρκετά όργανα να συγκρατείται μόνο από την πίεση των χορδών χωρίς πρόβλημα όπως και ο καβαλλάρης, πόσο σκόπιμο είναι να τον κολλάμε;

[immortalx]

Τριανταφυλλε τουλαχιστον στις ηλ. κιθαρες, θεωρειται ως εξαρτημα που καποια στιγμη πρεπει να αντικατασταθει λογω φθορας και ετσι το κολλανε με 2 σταγονες super glue για να ειναι ευκολη η εξαγωγη του.

[unknownluthier]

Ο ζυγός είναι προτιμότερο να είναι κολλημένος όπως πολύ σωστά ανέφερε ο immortalx  με 2 σταγόνες super glue ώστε να είναι εύκολη η εξαγωγή του. Δεν έχει να κάνει με ηχητικούς λόγους αλλά με πρακτικούς. Αν είναι κολλημένος  δεν θα πέφτει κάτω και δεν θα χρειάζεται να τον κεντράρουμε όταν βγάλουμε τις χορδές.

[Κοῦρος]

Φίλε άγνωστε οργανοποιέ,
είναι κατανοητό ότι το κόλλημα δεν είναι ούτε κόπος ούτε χρόνος ούτε και κόστος.
Όταν λες όμως να τον κεντράρουμε τι εννοείς;
Ένας "αξιοπρεπής" ζυγός νομίζω ότι είναι από μόνος του κεντραρισμένος αφού έχει ακριβώς το ίδιο μήκος με το πάνω πλάτος της ταστιέρας και έρχεται πρόσωπο με το δεξιό και αριστερό άκρο της.

Ένα άλλο που έχω δει, είναι σε όργανα κάποιων κατασκευαστών (κυρίως οχτάχορδα), να υπάρχει στο πάτημα του ζυγού επάνω στο καράολο και πρόσωπο με το άκρο της ταστιέρας μια πολύ ρηχή εντομή (χαρακιά, λούκι, κινισιά) βάθους 0,5 - 1 χιλ. και πλάτους όσο του ζυγού. Διαπίστωσα δε ότι σ' αυτά τα όργανα ο ζυγός δεν ήταν ποτέ κολλημένος αλλά απλώς έμπαινε τόσο σφιχτά μέσα στην εντομή που και όταν έβγαιναν όλες οι χορδές, έπρεπε να τον τραβήξεις για να βγεί. Όταν δε τον πίεζαν οι χορδές δεν κουνιόταν με τίποτα.

Επειδή η εντομή για να γίνει σε εκείνο το σημείο απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο και κόπο από ένα απλό κόλλημα, άσε που όσο ρηχή και να είναι αδυνατίζει το ξύλο σε ένα πολύ κρίσιμο σημείο, ξέρει κάποιος γιατί γίνεται και που εξυπηρετεί;

[Ανδρέου Δημ.]

Η εντομη γινεται και απο το κολημα της φιγουρας του καραολου που εχει καποιο παχος!
Τοποθετουμε την φιγουρα στο καραολο αφηνοντας ενα κενο ακριβως ποσα mm ειναι ο ζυγος!

[Κοῦρος]

Δηλαδή Δημήτρη,
η φιγούρα του καράολου είναι καπλαμάς με ένθετη φιγούρα που καλύπτει όλην την επιφάνεια του καράολου και δεν είναι σκαλιστή μόνη της πάνω του όπως π.χ. οι τσαμπουκάδες στην ταστιέρα;

Αλλά και σ' αυτή την περίπτωση, ποιος ο λόγος να μη φτάσει μέχρι την άκρη της ταστιέρας και να σταματήσει στο όριο του ζυγού; Πέραν του ότι η δουλειά της διακόσμησης του καράολου νομίζω ότι προηγείται της κατασκευής και τοποθέτησης του ζυγού δηλαδή πάλι θα πρέπει να γίνει η εντομή.

Θέλω να πω ότι είτε έτσι είτε αλλοιώς η συγκεκριμμένη εντομή μάλλον γίνεται επί σκοπώ.
Και για την ώρα δεν ξέρουμε ποιος είναι.

[unknownluthier]

Σε ένα μουσικό όργανο που ο ζυγός δεν είναι κολλημένος αν είναι ξεκουρδισμένες όλες οι χορδές και  κουρδίσουμε μια χορδή θα τραβήξει το ζυγό 1-2 χιλιοστά δεξιά ή αριστερά από τη ταστιέρα (αν η χορδή είναι από την αριστερή μεριά του καράουλα θα τραβηχτή ο ζυγός προς τα αριστερά και το αντίθετο). Αυτό εννοώ όταν λέω κεντράρισμα.  Σχετικά με τη χαρακιά στα μπουζούκια σχηματίζεται με τον τρόπο που σου έγραψε ο Ανδρέου Δημ. Σε μερικά μαντολίνα θα συναντήσουμε τη χαρακιά (λούκι) πάνω στη ταστιέρα. Ο βασικός λόγος που γίνετε είναι για να μπορούμε να βάλουμε πολύ λεπτό ζυγό (αυτό επηρεάζει τον ήχο).

[Κοῦρος]

Φίλε άγνωστε οργανοποιέ ευχαριστώ για τις διευκρινίσεις.

Πάνω στην κουβέντα θυμήθηκα ότι στα συγκεκριμένα όργανα οι ζυγοί ήταν κατά 1-1,5 χιλ. κοντύτεροι απ' το πλάτος της ταστιέρας. Δηλαδή οι ζυγοί που κατά την άσχετη γνώμη μου θεωρούνται "μη αξιοπρεπείς", μήπως είναι φτιαγμένοι επίτηδες κοντύτεροι;

Και επειδή ως παίχτης είμαι πολύ αρχάριος και οι μπουργκάνες με δυσκολεύουν αρκετά, υπάρχει μήπως η περίπτωση να μπορεί να μετακινείται ο ζυγός κατά βούληση περίπου 1 χιλ. δεξιά-αριστερά, μετακινώντας όλο το σετ των χορδών και μαζί βεβαίως με αντίστοιχη ρύθμιση και του καβαλλάρη να διευκολύνεται ο παίκτης στο πάτημα ειδικώς των μπουργκάνων;

[Ανδρέου Δημ.]

Η φιγουρα ειναι καπλαμας που κολιεται! Δεν νομιζω να ειναι απαραιτητο να γινει αλλο λουκι για τον ζυγο και να σκαψεις και σε ενα τοσο ευαισθητο σημειο!

Δες στη φωτο εχει κοληθει η φιγουρα και εχει αφηθει το κενο για τον ζυγο!

Για μενα και απο αυτα που εχω μαθει ο ζυγος πρεπει να ειναι κολημενος
πολυ καλα και αυτο εχει σχεση με τον ηχο και πως μεταδιδεται!
Επισης πρεπει να εφαπτεται τελεια και στο μανικι και στην ταστιερα!
Πολυ σημαντικο θεμα επισης ειναι και το σχημα του ζυγου! Καλο ειναι η επιφανεια επαφης των χορδων να μην ειναι πολυ μεγαλη!

Οσον αφορα το θεμα μετακινισης του ζυγου για να μπουν οι χορδες πιο μεσα αυτο γινεται και
απο τους δυο καβαλαρηδες! Αυτο το προβλημα που λες ισως ισχυει σε μια στενη ταστιερα οπου οι χορδες ειναι στα ορια!

[Κοῦρος]

Δημήτρη,
θα επιμείνω λίγο καθώς το δανεικό δικό μου μπουζούκι, ένα φτηνό μοντέλο μεγάλου κατασκευαστή, αποτελεί τυπικό δείγμα αυτών που περιέγραψα προηγουμένως.

Όπως βλέπετε στις εικόνες δεν έχει καπλαμά για διακόσμηση του καράολου καθώς είναι απλώς λακαρισμένο και όμως έχει αυτήν την εντομή για το ζυγό και μάλιστα είναι βάθους τουλάχιστον 2 χιλ.

Επειδή είναι φτηνό θα μου πείτε, σιγά μην ο ........... κάθεται να κάνει τέτοια πράγματα σ' αυτά τα όργανα. Βεβαίως και όχι.
Αλλά το ίδιο πράγμα είδα και σε ακριβά μοντέλα τόσο αυτού όσο και σε τουλάχιστον άλλου ενός κατασκευαστή. Και οι ζυγοί τους δεν είναι ιδιαιτέρως λεπτοί καθώς είναι γύρω στα 4 χιλ. πάχους.

Η μόνη άλλη εξήγηση που μπορώ να σκεφτώ για τα μοντέλα του πρώτου κατασκευαστή με τη μεγάλη παραγωγή, είναι ότι έχει τυποποιήσει την παραγωγή ζυγών και αυτή η εντομή, που γίνεται πιθανώς με οδηγό το ύψος της ταστιέρας, είναι απλώς η εύκολη λύση ώστε να πατήσει ο ζυγός και να έρθει στο σωστό ύψος και παράλληλα σε σχέση με την ταστιέρα.

Δεν ξέρω αλλά μου φαίνεται λίγο παράξενο να συμβαίνει το ίδιο και στον δεύτερο κατασκευαστή.  Οψόμεθα.

[Elias]

φιλε Κουρο βλεπω στο δικο σου μπουζουκι οτι μετα το ζυγο ο κατασκευαστης εχει και ταστο. αρα κατα ποσο ο ζυγος παιζει ρολο στον ηχο δεν καταλαβαινω γιατι οι χορδες πιεζουν το ταστο.

[Ανδρέου Δημ.]

Παρατηρησα λιγο πιο προσεκτικα την εικονα και βλεπω οτι ο ζυγος παταει επανω
στο μανικι στο ιδιο υψος με την ταστιερα, αρα δεν υπαρχει σκαψιμο.
Πιθανο να εχει το καραολο κολημενο καπλαμα!

Αν βρισκουν οι χορδες στο αχρειαστο ταστο και παιζει το μπουζουκι σημαινει οτι αυτο το ταστο ειναι αρκετα πιο ψηλα απο τα υπολοιπα!

[Κοῦρος]

Ναι παιδιά,
έχει το λεγόμενο καποτάστο και έχει δίκιο ο Δημήτρης ότι είναι ψηλότερο απ' τα άλλα.

Το ότι έχει σκάψιμο όμως είναι αδιαμφισβήτητο γιατί απ' τη άλλη μεριά που δεν φαίνεται στη φωτογραφία είναι πιο ρηχό.

Τέλος πάντων εμείς θα εξακολουθήσουμε να ακολουθούμε την πεπατημένη της μη χάραξης για να πατήσει ο ζυγός και αν ποτέ μάθουμε τότε το ξανασυζητάμε.

Σας ευχαριστώ που μου δώσατε τα φώτα σας και ανεχτήκατε την επιμονή μου.

[immortalx]

Δεν ξερω αν εχετε παρατηρησει οτι σε οργανο με φθαρμενο καβαλαρη (οταν οι χορδες δηλ εχουν "σκαψει" το ιδιο τους το αυλακι) ορισμενες φορες ακουγεται ενας χαρακτηριστικος ηχος απο το μαγκωμα της χορδης κατα το κουρδισμα. Οπως ολοι γνωριζουμε, η πιεση που ασκειται καθετα στον καβαλαρη λογω της κλισης του καραολου ειναι πολυ μεγαλη και ισως να ειναι αρκετη για να τον μετακινησει προς τα πισω με το μαγκωμα. Ισως γι αυτο να ειναι απαραιτητη αυτη η χαραξη.

Ακομα και οταν ο καβαλαρης τοποθετειται πανω στην ταστιερα οπως εδω,

παντοτε γινεται αυτη η χαραξη. Οπως ειπε και ο Τριανταφυλλος, θα ηταν πολυ πιο ευκολο να κοβαμε το κομματι της ταστιερας πισω απο αυτον παρα να κανουμε μια ακριβη τομη. Σιγουρα καποιο σκοπο εξυπηρετει λοιπον.

[dimitris_7]

το μπουζουκι της φωτο ειναι κατασκευης προκου και εχει μια συγκεκριμενη τεχνικη,για καποια συγκεκριμενα σε αξια μοντελα...εχω και εγω ενα ιδιο...
το ρολο του ζυγου τον παιζει το πρωτο μεταλλικο ταστο.ειναι ελαφρως πιο σηκωμενο απο τα υπολοιπα..οποτε χωρις σκαψιματα και λουκια,εχεις γρυγορα με λιμαρισμα ενα ζυγο..
ο κοκκαλινος ζυγος δεν εχει καμια ηχητικη προσφορα στην κατασκευη,και το μονο που κανει ειναι να κραταει τις χορδες στις σωστες αποστασεις μεταξυ τους.εξου και το παχος του,και το μεγαλο φαρδος στα λουκια...
στην ουσια η κλιμακα αρχιζει απο το μεταλλικο ταστο που παιζει το ρολο του ζυγου...
ειναι μια εξυπνη αντιγραφη του locking nut της ηλεκτρικης,προσωπικα μου αρεσει,μονο που εχει μια ιδιαιτεροτητα στον ηχο..εμενα προσωπικα με ικανοποιει,και "ανεβαζει ηχητικα " τα μπουζουκια της συγκεκριμενης κατηγοριας